Non-Formal Education

Non-Formal Education


1. Objectives

Non-formal education aims to ensure that all children, youth, adults, poor people and those with disabilities realize their rights to a basic education and lifelong learning. Another objective is to provide opportunities for youth and adults to access life skills and become literate.
2. Responding to ESP Strategies and Policies

Policy 1: Ensuring Equitable Access to Education Services

Expand public/NGO/community partnerships in formal and non-formal education in border, remote and disadvantaged areas as well as increase support for the

provision of local life skills and vocational training and basic/required professional skills responsive to the needs of the social and labor market.

Policy action:



Guidelines on education partnerships in Non-formal education based on non-formal education management information system developed in 2011.
Plan for Non-formal education management information system developed in 2013.

Policy 2: Improving the Quality and Efficiency of Education Services

Reduce repetition and drop out at all education levels.

Policy action:

Guidelines on equivalency programs developed in 2011.

Re-entry, equivalency programs and community learning centres reviewed in2013.

Policy 3: Institutional and Capacity Development for Educational Staff for Decentralization

-Strengthen the management and leadership capacities of educational staff at national and sub- national levels.

Policy action:

Medium term capacity development plan for provincial NFE staff developed in 2012

3. Indicators and Targets

90% students graduated from re-entry programs enter the formal education.

The literacy rate of the 15 – 45 year old age group will have increased by 2% every year.

The number of students in equivalency programs will have increased from 10,530 to 15,000 annually from SY 2009-2010 to SY 2013-2014.

The number of youths and adults in literacy, life skill and income-generating programs is maintained at 60,000 annually until SY 2013-2014.

The number of Community Learning Centers will have increased from 40 in SY 2009-2010 to 90 in SY 2013-2014.

The number of Reading Centers will have increased by 24 annually.

The NFE-MIS is fully operational at national and sub-national level with linkages built with the EMIS.

4. Main Programs and Activities
4.1) Recurrent programs (Program based budgeting and others budgeting)

Expansion of re-entry and equivalency programs. Activities include:

a) Operational budget support for the expansion of re-entry programs for school dropouts.
b) Development of equivalency and re-entry programs and testing based on minimum standards.
c) Enhancing curriculum and learning materials.

Expansion of literacy/life-skills programs. Activities focus on reviewing options for enabling sustainable provision of complementary literacy/life-skills strategies including linkages with non-formal skills training and community learning centers, and facilitating Government/Development Partner /NGO / community partnerships and bilingual programs for minority groups.

Strengthen and expand community learning centers and reading centers to enhance knowledge and provide support for newly literate learners.

Upgrade the capacities of NFE staff. Activities include:

a) Developing NFE capacity assessment and NFE capacity development plans

b) Strengthening capacity at central, provincial and community levels for the targeting, planning and management of NFE programs

c) Strengthening NFE information systems as a basis for better analysis of learning needs, poverty targeting, assessment of cost effectiveness, program monitoring and improved coordination of non-Government initiatives.

Strengthening the NFE system from central to local levels.

Facilitating program support for process monitoring including NFE reports based on the results of the Department of Non Formal Education and provincial and district NFE offices.

Providing out-of-school youth with NFE MOEYS peer-education, life-skills for HIV/AIDS/Bird Flu, in cooperation with Development Partners and related NGOs.

Expanding promotional activities through state and private media.

4.2) Capital programs

Investment

Construct CLC buildings and reading rooms.

Conduct a survey into adult literacy of the 15 to 45 year old age group.

Technical Cooperation

Strengthen capacities at central, provincial, district and community levels for the targeting, planning and management of NFE programs.

Strengthen NFE information systems as a basis for better analysis of learning needs, poverty targeting, and the assessment of cost effectiveness, program monitoring and improved coordination with non-Government initiatives

Support to institutional development and of management strategies to strengthen NFE structures from central to community level.

5. Program Management and Monitoring

The department of Non-Formal Education will be responsible for overall program management, including the design of interventions, targeting, planning, quality assurance and monitoring, but with an emphasis on collaboration with other departments, provincial and district offices, other ministries and community organizations/NGOs. DNFE is the designated implementing body for the NFE programs. It will also provide provinces with an annual budget allocation and assistance for program action plans. The DNFE will produce an annual report on its program progress and impact, drawing on data from the provinces.
Financial management arrangements will be reviewed. Options include a demand-driven

NFE fund or use of provincial and district PB. Guideline will be developed to optimize flexibility and responsiveness to priority needs and diversity of program delivery to
community groups and NGOs.
6. Financing Plan (million Riels)
Activity 2009 2010 2011 2012 2013
1. Recurrent Program 9,721.0 6,860.0 7,724.4 8,504.5 9,471.0
1) Expansion of re-entry/
equivalency program 1,907.6 1,385.9 1,426.8 1,570.9 1,749.9
2) Expansion of professional/
life skills literacy program 5,256.8 5,184.0 5,598.7 6,164.2 6,866.9
3) Upgrading capacities of non-formal
education staff 278.6 0 400.0 440.4 490.6
4) Program monitoring and
evaluation 791.9 290.1 298.8 329.0 366.6
2. Capital Program 0 100.8 3,342.3 3,486.0 3,696.0
Investment 0 0 1,196.0 1,196.0 1,414.0
Technical Cooperation 0 100.8 2,146.3 2,290.0 2,282.0
Resources: Total 9,721.0 6,960.8 11,066.7 11,990.5 13,167.0

ការអភិវឌ្ឍការអប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ឧត្តម​សិក្សា និង​​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ

ការអភិវឌ្ឍការអប់រំ​បណ្តុះបណ្តាល​បច្ចេកទេស​ឧត្តម​សិក្សា និង​​ស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ

១. វត្ថុបំណង

អនុកម្មវិធីនេះមានវត្ថុបំណង បន្តពង្រីកការចូលរៀននៅកម្រិតក្រោយមធ្យមសិក្សា និង​ធានា​ឱ្យ​បាន​នូវ​ការអភិវឌ្ឍ​ធនធាន​បញ្ញា និង​ការ​ផ្តល់​ធនធាន​មនុស្ស​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ និង​ការអភិវឌ្ឍ​សង្គម និង​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​។ សមធម៌​នៃ​ការ​ចូល​រៀន​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​តាម​រយៈ​កម្មវិធី​អាហារូបករណ៍​ សម្រាប់​សិស្ស​អាទិភាព​(​សិស្ស​ពូកែ​ សិស្ស​ក្រី​ក្រ សិស្ស​មក​ពី​តំបន់​ដាច់​ស្រយាល និង​សិស្ស​នារី​)​។ អាទិភាព​មួយ​ចំនួន នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ដល់​សិស្ស​ដែល​ចុះ​ឈ្មោះ​សម្រាប់​ជំនាញ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ តិចតួច​ទៅ​នឹង​ទីផ្សារ​តែ​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ចំពោះ​សង្គម​ជា​ពិសេស​ផ្នែក​ អប់រំ​សុខាភិបាល កសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ និង​គណិតសាស្ត្រ ។

២. ការឆ្លើយតបទៅនឹងគោលនយោបាយ​ និងយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តវិស័យអប់រំ

គោលនយោបាយទី ១​ ៖ ធានាលទ្ធភាពទទួលបានសេវាអប់រំប្រកបដោយសមធម៌

• បង្កើនកាលានុវត្តភាពនៃការចូលរៀនប្រកបដោយសមធម៌នៅឧត្តមសិក្សា តាមរយៈការបង្កើនចំនួន អាហារូបករណ៍សម្រាប់សិស្សអាទិភាព (សិស្សពូកែ សិស្សក្រីក្រ​ សិស្សមកពីតំបន់ដាច់ស្រយាល និងសិស្សនារី) និងការជំរុញឲ្យមានភាពជាដៃគូរវាងសាធារណៈ​ ឯកជន និងដៃគូអភិវឌ្ឍ។

សកម្មភាពគោលនយោបាយ ៖

• កសាងរបាយការណ៍ចំណាយប្រចាំឆ្នាំអំពីចំនួននិស្សិតអាហារូបករណ៍ ចុះឈ្មោះចូលរៀននៅ តាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១០​ តទៅ ។

• សាងផែនការសម្រាប់ពង្រីកគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាជាជំហានៗ និង សម្រាប់កម្មវិធីជំនាញ អាទិភាព ដូចជាផ្នែកអប់រំ សិល្បៈ មនុស្សសាស្ត្រ សុខាភិបាល កសិកម្ម វិស្វកម្ម បច្ចេកវិទ្យា វិទ្យាសាស្ត្រ និង គណិតសាស្ត្រ នៅឆ្នាំ ២០១១ ។

• រៀបចំគោលការណ៍រវាងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីពង្រីកកម្មវិធីអាហារូបករណ៍នៅឧត្តមសិក្សាចាប់ពី ១៥% ឡើងទៅនៃចំនួនសិស្ស ប្រឡង ជាប់មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិក្នុងឆ្នាំនីមួយៗ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១១។ គោលការណ៍នេះ នឹងបញ្ចូលនូវ ប្រាក់អាហារូបករណ៍ សម្រាប់គាំទ្រជីវភាពសិក្សារបស់និស្សិតអាហារូបករណ៍ ។

• កសាងគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានសម្ភាររូបវ័ន្ត​នៅឧត្តមសិក្សា រួមបញ្ចូលទាំង ហេដ្ឋា រចនាសម្ព័ន្ធ និងអន្តេវាសិកដ្ឋាន ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១២។

គោលនយោបាយទី ២ ៖ លើកកម្ពស់គុណភាពនិងប្រសិទ្ធភាពសេវាអប់រំ

• កែលម្អគុណភាពនៃការបង្រៀន ការរៀន និងការស្រាវជ្រាវនៅឧត្តមសិក្សា តាមរយៈការអនុវត្ត វិធីសាស្ត្របង្រៀនបច្ចុប្បន្នភាព ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា ​និងការបំពាក់មូលដ្ឋានសម្ភាររូបវ័ន្ត ។

សកម្មភាពគោលនយោបាយ ៖

• កសាងក្របខណ្ឌអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សាសម្រាប់ឧត្តមសិក្សា ដោយពិចារណាលើសមត្ថភាពនៃ គ្រូបង្រៀននៅឧត្តមសិក្សា ទីផ្សារការងារ និង តម្រូវការរបស់ជាតិ នៅឆ្នាំ២០១២។

• អភិវឌ្ឍក្របខណ្ឌគុណវុឌ្ឍិសម្រាប់ឧត្តមសិក្សា នៅឆ្នាំ ២០១២។

គោលនយោបាយទី៣៖ អភិវឌ្ឍស្ថាប័ន និង អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពមន្ត្រីអប់រំសម្រាប់ធ្វើវិមជ្ឈការ

• អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពមន្ត្រី និង កែលម្អការគ្រប់គ្រងស្ថាប័នឧត្តមសិក្សា តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល ការលើកទឹកចិត្ត ការកែទម្រង់ស្ថាប័ន​ និងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុដែលផ្តល់ស្វ័យភាពប្រតិបត្តិ កាន់ តែច្រើនដល់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា។

សកម្មភាពគោលនយោបាយ ៖

• កសាងគោលនយោបាយនិងចក្ខុវិស័យអភិវឌ្ឍឧត្តមសិក្សាក្នុងឆ្នាំ២០២០ បញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០១០។

• កសាងគោលការណ៍ ឧបករណ៍ និងយន្តការពិនិត្យតាមដាននិងវាយតម្លៃសមិទ្ធកម្មនៃការ បំពេញការងាររបស់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា នៅឆ្នាំ២០១០។

• កសាងបទដ្ឋានសម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញលើរចនាសម្ព័ន្ធការ គ្រប់គ្រងបច្ចុប្បន្ននៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា ឲ្យស្របតាមច្បាប់ស្តីពីការអប់រំ នៅឆ្នាំ ២០១១។

• កសាងផែនការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបុគ្គលិករដ្ឋបាល និងគ្រូបង្រៀននៅឧត្តមសិក្សា ឆ្នាំ ២០១១។

• កសាងគោលការណ៍ណែនាំ សម្រាប់ការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍគ្រឹះស្ថានឧត្តម សិក្សា​ដោយ​ផ្សារ​ភ្ជាប់​នឹង​ប្រព័ន្ធ HEMIS នៅឆ្នាំ២០១១។

• កសាងគោលការណ៍សម្រាប់អភិបាលកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុនៃគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១២​។

• រៀបចំឲ្យមានសាកលវិទ្យាល័យពេញលេញចំនួន ២ នៅឆ្នាំ២០១៣ ។

៣. សូចនាករ និងចំណុចដៅ

• ចំនួននិស្សិតចូលរៀននៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាកើនពី ១៣៧០០០ នាក់ នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨​-​២០០៩ ទៅ​ដល់ ១៩៥៦១៧ នាក់ ក្នុងនោះ ៤០% ជានិស្សិតស្រី នៅឆ្នាំ ២០១៣-២០១៤ ។

• ចំនួននិស្សិតចូលរៀននៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈ កើនពី ៤៦៣៩៥ នាក់ នៅឆ្នាំ សិក្សា​ ២០០៨-២០០៩ ទៅដល់ ៨៤០៣៥ នាក់នៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។

• ចំនួននិស្សិតចូលរៀនផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងគណិតវិទ្យានៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​មាន​ចំនួន​​ ២៥%​ ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ ដល់ឆ្នំាសិក្សា ២០១៣-២០១៤។ ។

• ស្ថានភាព​នៃ​បុគ្គលិក​គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តមសិក្សា​ត្រូវ​បាន​កែ​លម្អ​ រៀងរាល់​ឆ្នាំ ដោយ​ការ​បន្ថែម​បុគ្គលិក​ដែល​​ត្រឡប់​​មក​​ពី​ការ​សិក្សា​នៅ​បរទេស​ ។​ ធ្វើរបាយការណ៍ពីចំនួនអ្នកមានសញ្ញាបត្រ​ បរិញ្ញា​ជាន់​ខ្ពស់​ និង​បណ្ឌិត​ដែលមានគុណភាពពិតប្រាកដ ។

• ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រងឧត្តមសិក្សានឹងចាប់ដំណើរការពីឆ្នាំសិក្សា ២០១១-២០១២ ។

• សាកលវិទ្យាល័យពេញលេញចំនួន​ ០២​ ចាប់ដំណើរការនៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។

៤. កម្មវិធី និងសកម្មភាពចម្បងៗ

៤.១. កម្មវិធីចរន្ត (ថវិកាកម្មវិធី​ និងថវិកាផេ្សងៗទៀត)

• ផ្តល់ថវិកាសម្រាប់ដំណើរការ និងសកម្មភាពស្រាវជ្រាវដល់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ ក្រសួង​អប់រំ​ យុវជន និងកីឡា។ ថវិកាទាំងនេះត្រូវផ្អែកលើចំនួន​និស្សិត​អាហា​រូបករណ៍ និង​តម្លៃសិក្សានៃនិស្សិតម្នាក់តាមកម្ម​វិធីនីមួយៗ។

• ពិនិត្យតាមដាននិងវាយតម្លៃលើការគ្រប់គ្រងការងារបណ្តុះបណ្តាល និង​ពង្រឹង​គុណភាព​នៅ​តាម​គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តមសិក្សា​។

• ផ្តល់ថវិកាពង្រឹងប្រព័ន្ធចុះឈ្មោះចូលរៀន ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង និងការស្រាវជ្រាវ។

• បន្តប្រែក្លាយគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា​ដែល​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​គ្រឹះស្ថាន​សាធារណៈ​រដ្ឋបាល។

៤.២. កម្មវិធីមូលធន

ការវិនិយោគ ៖

• ផ្តល់​មូល​ដ្ឋាន​សម្ភារៈសម្រាប់ការបង្រៀននិង​ការរៀន​សំដៅ​ពង្រីក​ កម្មវិធី​វិទ្យាសាស្ត្រ​បច្ចេកវិទ្យា​និង​គណិតវិទ្យា​​នៅ​​គ្រឹះស្ថាន​ ឧត្តមសិក្សា ។

• អភិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រងឧត្តមសិក្សា ដោយរួមបញ្ចូលទាំងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រហិរញ្ញវត្ថុ។

• កសាងអន្តេវាសិកដ្ឋាន សម្រាប់និស្សិតមកពីខេត្ត ពិសេសសម្រាប់និស្សិតនារី ។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស ៖

• សិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីការងារ នៃនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សា។

• សិក្សានិងវាយតម្លៃអំពីលទ្ធភាពបង្កើតសាកលវិទ្យាល័យពេញលេញកម្រិតខ្ពស់​​ ឲ្យ​ស្រប​តាម​បរិបទ​ឧត្តម​​សិក្សា​​កម្ពុជា​​ តាមរយៈ​ការ​រៀបចំឯកសារទស្សនទាន និងការសិក្សា​អំពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ក្នុង​តំបន់​ និង​អន្តរជាតិ ។

• អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបុគ្គលិក និងពង្រីកកម្មវិធីនានា ដើម្បីឈានទៅសាកល្បងអនុវត្តសាកល វិទ្យាល័យចំនួន ០២។

• សិក្សាលទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តប្រព័ន្ធឥណទានកម្ចី (credit loan scheme)  ក្នុង​សហ​ប្រតិបត្តិការ​ជា​មួយ​ភ្នាក់ងារ​ឥណទាន​ក្នុង​ស្រុក ។

• ផ្តល់កញ្ចប់ថវិកា (block grant) ទៅតាមចំនួននិស្សិតអាហារូបករណ៍រដ្ឋ ជា​ពិសេស​និសិ្សត​អាទិភាព​ (និស្សិតស្រី និស្សិតក្រីក្រ និងនិស្សិតមកពីតំបន់ជួបការលំបាក) ដល់ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា ដោយ​ផ្តោត​លើ​កម្មវិធី​សិក្សា​មាន​ប្រយោជន៍​ ចំពោះ​សង្គមជា​ពិសេស ផ្នែក​អប់រំសុខាភិបាល កសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា វិទ្យាសាស្ត្រ និង​គណិតសាស្ត្រ ដែល​ត្រូវ​អនុវត្ត​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ២០១១។

• អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព​គ្រូ​បង្រៀន​នៅ​ឧត្តមសិក្សា ដោយការផ្តល់​អាហារូបករណ៍​ទៅ​សិក្សា នៅ​ក្នុង​ប្រទេស និង​នៅ​បរទេស​និង​សកម្មភាពស្រាវជ្រាវ ។

• ផ្តល់ជំនួយការបច្ចេកទេសសម្រាប់ការដំណើរការអភិវឌ្ឍវិស័យឧត្តមសិក្សា។

• បញ្ជូន​និស្សិត​ទៅ​សិក្សា​នៅ​បរទេស​ស្ថិត​ក្រោម​កម្មវិធី​សហ​ប្រតិបត្តិការ​ពហុភាគី​ និង​​ទ្វេភាគី ។

៥. ការពិនិត្យតាមដាន និងការគ្រប់គ្រងកម្មវិធី

ថវិកាសម្រាប់ការគាំទ្រ និងដំណើរការគ្រឹះស្ថានសិក្សាត្រូវគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ដោយ​គ្រឹះស្ថាន​ ឧត្តមសិក្សា ។ នាយក​ដ្ឋាន​ឧត្តមសិក្សា​នឹង​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​ការ​ពង្រឹង​គុណ​ភាព​អប់រំ និង​ការ​ពិនិត្យ​តាមដាន ។ នាយកដ្ឋាន​ឧត្តម​សិក្សា​នឹង​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​ការ​រៀបចំ​ផែនការ​ យុទ្ធសាស្ត្រ​ផ្នែកឧត្តមសិក្សា ក្របខណ្ឌនៃការធ្វើផែនការ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ដោយ​រាប់​បញ្ចូល​អាទិភាព​ចំណាយ​ សម្រាប់​អាហារូបករណ៍ និង​ការបែងចែក​ថវិកា​ទៅ​ដល់​គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តមសិក្សា​នីមួយ​ៗ ។ គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តមសិក្សា​នីមួយៗ​ត្រូវ​រៀបចំ​ផែន​ការ​ការងារ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ ដោយ​រាប់​បញ្ចូល​ការ​កែលម្អ​ចំណុច​ដៅ​ផែនការ​សកម្មភាព និង​គម្រោង​ថវិកា ។
នាយក​ដ្ឋាន​ឧត្តមសិក្សា​នឹង​ធ្វើ​ការ​ពិនិត្យ​តាម​ដាន​ផល​ប៉ះពាល់​វឌ្ឍនភាព​ ការងារ​លទ្ធផល សិក្សា​របស់​និស្សិត ប្រសិទ្ធ​ភាព​នៃ​ការ​បំពេញ​ការងារ​របស់​គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តម​សិក្សា និង​បញ្ហា​ផ្សេង​ទៀត ។ របាយ​ការណ៍​ពិនិត្យ​តាមដាន​ត្រូវ​ដាក់​ជូន​ទៅ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ក្រសួង​ទទួល​ បន្ទុក​ឧត្តម​សិក្សា ។ របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ត្រូវ​រួម​បញ្ចូល​វិធានការ​សម្រាប់​ការ​បំពេញ​ ការងារ ដែល​ត្រូវ​បាន​ស្នើ​ដោយ​គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​សម្រាប់​ការ​កែ​លម្អ​នៅ​ ក្នុង​ផែនការ​ការងារ​របស់​ខ្លួន ។
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា​នឹង​បន្ត​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​វិមជ្ឈការ​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ផ្នែក​ ឧត្តមសិក្សា​តាម​រយៈ​ការ​ជំរុញ​គ្រឹះស្ថាន​ឧត្តមសិក្សា​នីមួយៗ​ ឱ្យ​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​អភិបាល​កិច្ច​ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ខ្លួន​ប្រកប​ដោយ​តម្លាភាព​និង​គណនេយ្យភាព​។ លក្ខណៈ​ពិសេស​ដែល​រំពឹង​ទុក ​គឺ​ការបង្កើត​ក្រុម​ប្រឹក្សាភិបាល​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ការ​បោះផ្សាយ​ឯកសារ​ ហិរញ្ញវត្ថុ លទ្ធផល​សិក្សា និង​ការ​ពណ៌នា​ភារ​កិច្ច​សម្រាប់​បុគ្គលិក​ម្នាក់ៗ​​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង ។

៦. ផែនការហិរញ្ញវត្ថុ (គិតជាលានរៀល)

សកម្មភាព	២០០៩	២០១០	២០១១	២០១២	២០១៣
១. កម្មវិធីថវិកាចរន្ត	3249.0	3493.0	15121.9	27310.0	40568.0
កម្មវិធីអាហារូបករណ៍សម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា	2895.0	3163.0	13610.0	24579.0	36544.0
កម្មវិធីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពសម្រាប់ការចុះឈ្មោះចូលរៀន	88.5	75.9	347.7	628.1	933.8
ការបោះពុម្ពសៀវភៅ	9.2	20.5	105.8	191.2	248.2
ការពិនិត្យតាមដាននិងវាយតម្លៃនិងពង្រឹងគុណភាព	256.3	233.6	1058.4	1911.7	2842
២. កម្មវិធីមូលធន	0	1207.8	6630.0	6332.5	6332.5
ការវិនិយោគ	0	0	297.5	0	0
កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស	0	1207.8	6332.5	6332.5	6332.5
ធនធានសរុប	3249.0	4700.8	21751.9

ការពង្រឹងគុណភាព និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការអប់រំ​នៅ​បឋមសិក្សា​

ការពង្រឹងគុណភាព និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការអប់រំ​នៅ​បឋមសិក្សា​
១. វត្ថុបំណង

វត្ថុ​បំណងនៃអនុកម្មវិធីនេះគឺ ១) ប្រមូលកុមារដល់និងក្នុងវ័យសិក្សាបានចូលរៀនទាំងអស់គ្នា។ ២) ផ្តល់​ការ​អប់រំ​បឋម​​សិក្សា​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព​។ ​៣) រក្សា​កុមារ​ឲ្យ​រៀន​ចប់​ភូមិ​សិក្សា​និង​បាន​បន្ត​​ការ​សិក្សា​ទៅ​ភូមិ​សិក្សា​បន្ទាប់​ទៀត​។
២. ការឆ្លើយតបទៅនឹងគោលនយោបាយ​ និងយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តវិស័យអប់រំ

គោលនយោបាយទី ១​ ៖ ធានាលទ្ធភាពទទួលបានសេវាអប់រំប្រកបដោយសមធម៌

* ធានាឲ្យកុមារអាយុ ៦ ឆ្នាំបានចូលរៀនបឋមសិក្សា រួមបញ្ចូលទាំងក្រុមបាត់បង់ឱកាសដូចជា កុមារពិការ កុមារជនជាតិភាគតិច ពលករកុមារ ជាដើម។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការអនុវត្តការពន្លឿនការសិក្សា​សម្រាប់ក្រុមគោលដៅពិសេស រៀបចំបាន នៅឆ្នាំ ២០១០។
សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការអនុវត្តការអប់រំពីរភាសាសម្រាប់កុមារជនជាតិភាគតិច រៀបចំបាននៅ ឆ្នាំ ២០១០។
សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការធ្វើជំរឿនកុមារតាមភូមិចំណុះឱ្យសាលារៀននិងកសាងផែនទីខ្នងផ្ទះ​រៀបចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ​​២០១១។
សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការកសាងបរិស្ថានសិក្សាឆ្លើយតបទៅនឹងការការពារកុមារ សុខភាពសិក្សា​និង យេនឌ័រ រៀបចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១២។

* កាត់​បន្ថយ​បន្ទុក​ចំណាយ​របស់​មាតា​បិតា​សិស្ស​គ្រប់​ទិដ្ឋភាព​ដូចជា​ចំណាយ​ក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ជាដើម។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការគ្រប់គ្រងនិងប្រើប្រាស់ថវិកាដំណើរការសាលារៀន និងប្រាក់វិភាគទាន ដែល​បាន​មក​ពី​សប្បុរស​ជន​ មាតាបិតាសិស្សប្រកបដោយតម្លាភាព រៀបចំបាននៅឆ្នាំ ២០១០។
ពង្រីកលទ្ធភាពចូលរួមរបស់ផ្នែកឯកជននិងសហគមន៍នៅគ្រប់កម្រិតសិក្សា ជាពិសេសក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ-សង្កាត់ ។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំនិងផែនការសកម្មភាពសម្រាប់ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំរៀបចំ​បាន​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ​២០១១។
ការអនុវត្តអនុក្រឹត្យ​និងសារាចរ ស្តីពីការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណជូនគ្រឹះស្ថានបឋមសិក្សាឯកជន​បាន​ពិនិត្យឡើងវិញនិងពង្រឹង នៅ​ឆ្នាំ ​២០១២។

* បន្តសាងសង់សាលារៀនថ្មីនិងមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាសហគមន៍ឬផ្តល់​សម្ភារ​រូប​វ័ន្ត​បន្ថែម​ចំពោះ​សាលារៀន​បឋមសិក្សា​មិន​គ្រប់​កម្រិត​ថ្នាក់។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំស្តីពីការបង្កើតនិងប្រើប្រាស់សាលារៀន ជាពិសេសសាលារៀនមិនគ្រប់កម្រិត ថ្នាក់​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​និង​និរន្តរ​​ភាព​ រៀប​ចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១២ ។
តម្រូវការសាលារៀនថ្មីនៅតាមភូមិ ដែលពុំទាន់មានសាលារៀននិងតំបន់ដែលមានសាលារៀន នៅឆ្ងាយពីផ្ទះប្រជាជន បាន​សិក្សា​នៅឆ្នាំ ២០១២។

* បង្កើនចំនួនអាហារូបករណ៍ (ថវិកាឬស្បៀង) ដល់សិស្សមកពីគ្រួសារក្រីក្រ ជាពិសេសសិស្សស្រី ដើម្បី​ធានា​បាន​ការ​ចូល​រៀន​នៅ​​​សាលា​​បឋម​​​សិក្សា​​ ​និង​​មធ្យម​​សិក្សា​​។ ធានា​កំណត់​ឲ្យ​បាន លើ​មុខសញ្ញា​សិស្ស​បឋម​សិក្សា​ក្រី​ក្រ​ ​ឫ​​សុវត្ថិភាព​ស្បៀង​​សម្រាប់​កម្មវិធី​ផ្តល់​អាហារូបត្ថម្ភ​ ​និង​កម្មវិធី​អាហា​រូបករណ៍​សម្រាប់​សិស្ស​ថ្នាក់​​ទី ​៤-៦ ​។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំនិងផែនការសកម្មភាពផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភដល់សិស្សក្រីក្រ និង​ក្រុមងាយ​រងគ្រោះ​ នៅបឋមសិក្សា​ រៀបចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១២។
តម្រូវការសេវានានានៅតំបន់ព្រំដែនជាក់លាក់ក្នុងខេត្តចំនួន១៥​ បានសិក្សានៅឆ្នាំ២០១២។
គោលនយោបាយអាហារូបករណ៍ជាតិ ជាពិសេសសម្រាប់សិស្សក្រីក្រនិងក្រុមងាយរង​គ្រោះ​នៅ​បឋមសិក្សា កសាងបាន​នៅឆ្នាំ២០១៣ ។
សេចក្តីណែនាំស្តីពីការផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់សិស្សនៅថ្នាក់ទី៤ដល់ទី៦ នៅតាមតំបន់​ព្រំដែនក្នុងខេត្តចំនួន១៥​រៀបចំ​បាន​​​នៅ​​ឆ្នាំ​​២០១៣។

គោលនយោបាយទី ២ ៖ លើកកម្ពស់គុណភាពនិងប្រសិទ្ធភាពសេវាអប់រំ

* កាត់បន្ថយអត្រាត្រួតថ្នាក់ និងបោះបង់ការសិក្សានៅគ្រប់កម្រិតថ្នាក់។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំ ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តប្រកាសស្តីពី បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងសម្រាប់គ្រឹះស្ថានបឋមសិក្សាសាធារណៈ​ត្រង់​ប្រការទី១៦ ស្តីពីការធ្វើតែសទ្បើងថ្នាក់នៅដើមឆ្នាំនិងចុងឆ្នាំសិក្សា រៀបចំបាន នៅឆ្នាំ២០១០។
សេចក្តីណែនាំស្តីពីការពង្រឹងនិងធានាឲ្យបានការអនុវត្តម៉ោងបង្រៀនពី ៨៥០ ម៉ោង ទៅ ១០០០ ម៉ោង រៀបចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ២០១១​។

* កែលម្អគុណភាពបង្រៀន និង រៀននៅគ្រប់កម្រិតទូទាំងប្រទេស ។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តី​ណែនាំ​អនុវត្ត​គោលការណ៍​ស្តី​ពី​ការកំណត់សាលាកុមារមេត្រីតាមកម្រិត រៀបចំបាន នៅឆ្នាំ២០១០។
ផែនការមេនៃកម្រងសាលារៀន បានពិនិត្យឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០១០។
សេចក្តីណែនាំ និងផ្សព្វផ្សាយការអនុវត្តក្រមសីលធម៌គ្រូបង្រៀន រៀបចំបាននៅឆ្នាំ២០១១។
គោលការណ៍ណែនាំពង្រឹងការអនុវត្តកម្មវិធីសាលាកុមារមេត្រី កម្មវិធីពន្លឿនការសិក្សា និង កម្មវិធីអប់រំពីរភាសា រៀបចំ​បាន​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១១។
ផែនការមេសាលាកុមារមេត្រីដោយបញ្ចូលខ្លឹមសារស្តីពីការអប់រំកុមារពិការ បានពិនិត្យឡើង វិញនៅឆ្នាំ ២០១២។

* បង្កើនគណនេយ្យភាពហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និង ការទទួលខុសត្រូវរបស់គ្រឹះស្ថានសិក្សា ក្នុងការ ប្រើប្រាស់ថវិកា និង​​ការ​​សម្រេច​​ចិត្ត​​លើ​កម្មវិធី​​នា​​នា​ ​។

សកម្មភាពគោលនយោបាយ៖

សេចក្តីណែនាំស្តីពីការអនុវត្ត កម្មវិធីអប់រំថ្នាក់ពីរភាសា អប់រំបញ្ចូលគ្នា ពន្លឿនការសិក្សា ការប្រើ ប្រាស់គ្រូសហគមន៍ និងការប្រើប្រាស់បញ្ជីពិនិត្យតាមដាននៅតាមសាលារៀន​​ឬ​គ្រឹះស្ថាន សិក្សា រៀបចំបាននៅឆ្នាំ ២០១១។

* បង្កើនតម្លាភាព និង កែលម្អការពិនិត្យតាមដានការបំពេញការងារ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់គ្រូ បង្រៀន និងសាលារៀន។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំស្តីពី ការផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្សសំដៅជំរុញការសិក្សា និងស្វ័យសិក្សារបស់សិស្ស រៀបចំ​បាន​​នៅ​​ឆ្នាំ​​២០១២។
លទ្ធផលនៃការបំពេញការងាររបស់ក្រុមបំប៉ននិងពិនិត្យតាមថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ បានសិក្សា នៅឆ្នាំ ២០១២។

គោលនយោបាយទី៣ ៖ ការអភិវឌ្ឍស្ថាប័ន និង កសាងសមត្ថភាពមន្ត្រីអប់រំសម្រាប់ធ្វើវិមជ្ឈការ

* ពង្រឹងប្រព័ន្ធពិនិត្យតាមដានការបំពេញការងារវិស័យអប់រំ និង ផលប៉ះពាល់ ។

សកម្មភាពគោលនយោបាយៈ

សេចក្តីណែនាំដល់ក្រុមបំប៉ន និងពិនិត្យតាមដានថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌលើការបំពេញការងារ​អប់រំបឋមសិក្សារៀបចំបាន​នៅឆ្នាំ ២០១២ ។

៣. សូចនាករ និងចំណុចដៅ

អត្រាពិតចូលរៀនថ្មីកើនពី ៩១.៩% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ ទៅ ១០០% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។
អត្រា​ពិតនៃការសិក្សានៅបឋមសិក្សាកើនពី ៩៤.៤% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ ដល់ ៩៨.០% នៅឆ្នាំ ២០១៣-២០១៤ ។
អត្រាបញ្ចប់ការសិក្សាកើនពី ៨៥.៥% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ ដល់ ១០០% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។
អត្រាត្រួតថ្នាក់ថយចុះពី ៨.៩% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ មកត្រឹម៥% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។
អត្រាបោះបង់ការសិក្សាថយចុះពី ៨.៣% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០០៨-២០០៩ មកត្រឹម ៥% នៅឆ្នាំសិក្សា ២០១៣-២០១៤។
យ៉ាងហោចណាស់ ៧៥% នៃសាលាបឋមសិក្សាទាំងអស់នឹងជាសាលាកុមារមេត្រីនៅឆ្នាំសិក្សា​២០១៣-២០១៤។

៤. សកម្មភាព និងកម្មវិធីចម្បងៗ
៤.១. កម្មវិធីចរន្ត (ថវិកាកម្មវិធី​ និងថវិកាផេ្សងៗទៀត)

ផ្តល់ថវិកាដំណើរការសាលារៀននៅទូទាំងប្រទេស ដោយផ្អែកលើការព្រមព្រៀងបង្កើន​​កញ្ចប់​ថវិកា​និង​រូបមន្ត​បែង​ចែក​ថវិកា​សម្រាប់​សិស្ស​ម្នាក់ៗ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​​ ពិសេស​សម្រាប់​សាលា​រៀន​ ​ជួប​ការ​លំបាក​ ។
ពង្រឹង និង ពង្រីក កម្មវិធីសាលាកុមារមេត្រីដែលមានសកម្មភាពបំប៉នសម​ត្ថភាពដល់ក្រុមបំប៉ន និងពិនិត្យតាមដានថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និង​កម្មវិធី​បណ្ណាល័យ ។
លើកទឹកចិត្តគ្រូបង្រៀនល្អនិងសាលារៀនល្អ។។
ពិនិត្យតាមដានដំណើរការសាលារៀន។

៤.២. កម្មវិធីមូលធន

ការវិនិយោគ ៖

សាងសង់បង្គន់អនាម័យ អណ្តូងទឹក បន្ទប់ធនធាន បណ្ណាល័យ​នៅតាមសាលាបឋមសិក្សា ពិសេស នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។
សាងសង់កន្លែងស្នាក់នៅឲ្យគ្រូបង្រៀននៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល។
ផ្តល់បន្ទប់រៀនបន្ថែមដល់សាលាមិនគ្រប់កម្រិត សាលាដែលមានសិស្សច្រើន និងសាលាដែល រៀន ៣ វេន។
ការផ្តល់ឧបករណ៍ជំនួយសម្រាប់កុមារពិការ ឱ្យសមស្របឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការការសិក្សា ដូចជា វ៉ែនតា រទេះ​រុញ កាសស្តាប់ ជាប់ត្រចៀក ​ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស ៖

ពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីថ្នាក់កណ្តាល ថ្នាក់ខេត្ត ថ្នាក់ស្រុក និងថ្នាក់កម្រងសាលាដើម្បី​លើក កម្ពស់ការងារផែនការ ការគ្រប់គ្រង និងការពិនិត្យតាមដាននៃសកម្មភាព និងចំណាយ ប្រតិបត្តិការ ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តកម្មវិធីសាលាកុមារមេត្រី។
គាំទ្រ​ដល់​ការបង្កើត និងពង្រឹងក្រុមបំប៉ននិងពិនិត្យតាមដានថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដែលនឹង ទទួលខុសត្រូវជួយកម្រងសាលារៀន នៅ​ក្នុង​ការអនុវត្តការ​ពិនិត្យ​តាមដាន​តាមបែបវិមជ្ឈការ លើការបំពេញការងាររបស់សាលារៀន។
ពង្រឹង​និង​ពង្រីកកម្មវិធីសាលាកុមារមេត្រី ដែលមាន​សកម្មភាពប្រសិទ្ធភាពការរៀននិងបង្រៀន ការសិក្សាចិត្តសង្គម ការអប់រំពិសេស ការអប់រំ​បញ្ចូល​គ្នា ការបង្រៀនថ្នាក់គួប ការអប់រំពីរភាសា ស្តង់ដា​​កម្មវិធីសិក្សាអប្បរមា កុមារក្រៅសាលា អាន-សរសេរថ្នាក់ទី១ កម្មវិធី​បណ្ណាល័យ​ ជំនាញ​បំណិនជីវិតតាម​តំបន់ ការការពារ​មេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ បញ្ហាសុខភាពដ៏ទៃទៀត​ អាហារូបករណ៍ អាហារូបត្ថម្ភ និង​កញ្ចប់​ថវិកា​សម្រាប់កែលម្អសាលារៀន​ ជាពិសេស នៅតាមតំបន់ព្រំដែន និងតំបន់ត្រីកោណ។
លើក​​​កម្ពស់​​ និងផ្សព្វផ្សាយជារៀងរាល់ឆ្នាំពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំដល់សហគមន៍ និងអាជ្ញាធរ​ដែនដី ដើម្បី​ធានា​ការអភិវឌ្ឍ​ដែល​មាន​ការ​ចូល​រួម​នៅ​ថ្នាក់តំបន់ជាមួយនឹងចីរភាព​ និងភាព​ជាម្ចាស់។
៥. ការគ្រប់គ្រងកម្មវិធីនិងពិនិត្យតាមដាន

នាយក​ដ្ឋាន​បឋមសិក្សាគ្រប់គ្រងនិងពិនិត្យតាមដានផលសម្រេចរបស់កម្មវិធីនេះ។ ការពិនិត្យ តាម​​ដាន​​វឌ្ឍនភាព​​របស់​​កម្មវិធី​​ជា​​ការ​​ទទួល​ខុស​​ត្រូវ​​របស់​​ក្រុម​​គ្រូ​ឧទ្ទេស​បង្គោល​ថ្នាក់ជាតិ និងក្រុម បំប៉ននិងពិនិត្យតាមដានថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌស្របតាមផែនការការងារ និង​ផែនការ​អភិវឌ្ឍ​​សាលារៀន​​ ដែលបានឯកភាព។ ការិយាល័យអប់រំ យុវជន និងកីឡាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជាអ្នក​គ្រប់គ្រ​ង​ថវិការបស់ កម្មវិធីនេះ និង បើក​ផ្តល់​សាច់​ប្រាក់​ទៅ​ឱ្យ​សាលារៀន​។ ការិយាល័យអប់រំ យុវជន និងកីឡាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌនីមួយៗ ត្រូវ​ធ្វើ​របាយការណ៍​ប្រចាំខែ​ជូន​ដល់​មន្ទីរអប់រំ​ យុវជន​ ​និង​​កីឡា​​រាជធានី​ ខេត្ត ​ស្តីពី​ សកម្មភាព​បច្ចេកទេស​ និង​ស្ថានភាព​ហិរញ្ញវត្ថុ​របស់​កម្មវិធី​។
មន្ទីរអប់រំ​ យុវជន​ និងកីឡារាជធានី ខេត្ត ទទួល​ខុស​​ត្រូវ​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​តាមដាន​ លទ្ធផល​និង​ការរីក​ចម្រើន​ទូទៅ​នៃ​សកម្មភាព​ផ្នែក​បច្ចេកទេស​ និង​​ការ​​ផ្តល់​​ហិរញ្ញ​ប្បទាន​របស់កម្មវិធីកែលម្អកំហុស ឆ្គងពេលចាំបាច់ និងធានាការបញ្ជូនរបាយការណ៍ប្រចាំខែទាន់ពេលវេលា។ មន្ទីរអប់រំ យុវជន​ និង កី​ឡារាជធានី-ខេត្ត ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍ប្រចាំត្រីមាសជូននាយកដ្ឋានបឋមសិក្សា ទាំងផ្នែកបច្ចេកទេស និង ហិរញ្ញវត្ថុ។
៦. ផែនការហិរញ្ញវត្ថុ (គិតជាលានរៀល)
សកម្មភាព 2009 2010 2011 2012 2013
១. កម្មវិធីចរន្ត 45,038.1 43,775.4 44,330.9 54,269.5 60,456.2
- ថវិកាដំណើរការសាលារៀន 22,641.1 23,139.3 23,259.6 24,499.7 24,499.7
- ការពង្រឹងសកម្មភាពរៀន និងបង្រៀន 18,128.2 17,666.2 16,944.7 18,411.4 18,411.4
- ការពង្រឹងការពិនិត្យតាមដានកម្មវិធី ការកសាងសមត្ថភាពនិងលើកទឹកចិត្ត 4,268.8 2,969.9 4,126.6 11,358.4 17,545.1
២. កម្មវិធីមូលធន 4,268.8 2,969.9 4,126.6 11,358.4 17,545.1
ការវិនិយោគ 11.8 12.0 12.0 16.0 18.0
កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស 4,257.0 2,957.9 4,114.6 11,342.4 17,527.1
សរុបរួម 49,306.9 46,745.3 48,457.5 65,627.9

សុជីវធម៌​នៃ​ការ​បរិភោគ​អាហារ

១. ដៃ​ដែល​កាន់​ស្លាប​ព្រា គេ​ត្រូវ​កាន់​ផ្ងារ​បាត​ដៃ​ទំនង​ដូច​កាន់​ដង​ប៉ាកា គេ​មិន​​ផ្កាប់​ឬ​ក្តាប់​ដៃ​ទេ។
២. កិរិយា​នឹង​ដួស​ចាប់​ម្ហូប​មក​ដាក់​ក្នុង​មាត់​ គេពុំ​ដួស​ឲ្យ​ទាល់​តែ​ពេញ​ស្លាប​ព្រា​ ទាល់​តែ​ហូរ​ហៀរ​ស្រក់​ស​ស្រាក់​ប្រឡាក់​កម្រាល​តុ​នោះ​ឡើយ។
៣. នឹង​ដាក់​ម្ហូប​ចំណី​ក្នុង​មាត់​ គេ​ពុំ​ហា​មាត់​ឲ្យ​ធំ​ពេក​ទេ គេ​ពុំ​លៀន​អណ្តាត​ទទួល​អាហារ​ទេ គេ​ពុំ​ងើប​ក្បាល​ហើយ​បាន​ហា​មាត់​ទទួល​អាហារ​ទេ គឺ​កុំ​ឱន​ពេក កុំ​ងើប​ពេក ធ្មេញ​សោត​ទៀត​ក៏​មិន​ត្រូវ​ឲ្យ​ប៉ះ​នឹង​ស្លាប​ព្រា​ទាល់​តែ​ឮសូរ​ឡើយ។
៤. អាហារ​គឺ​បាយ​និង​ម្ហូប​ដែល​រាប់​ថា​មួយ​មាត់​នោះ ពុំ​មែន​ញាត់​ឲ្យ​ទាល់​តែ​ពេញ​មាត់​ប៉ោង​ថ្ពាល់​ទាំង​សង​ខាង​នោះ​ឡើយ។
៥. ពុំ​ទាន់​ទំពារ​លេប​អស់​មួយ​មាត់ គេ​ពុំ​ត្រូវ​ដាក់​ថែម​ទៅ​ទៀត​ទេ។

៦. ដៃ​ទាំង​ពីរ​ដែល​លើក​ដាក់​ចុះ​ឡើង គេ​បង្រួម​កែង​ដៃ​ឲ្យ​នៅ​តាម​ទំហំ​ខ្លួន ពុំ​ឲ្យ​ច្រងេង​ច្រងាង​កួយ​ដៃ ទើស​នឹង​ដៃ​អ្នក​អង្គុយ​ជិត​ខាង​ទេ។
៧. អាហារ​ដល់​មាត់​ហើយ​ គេ​មិនស្រូប​អាហារ​ឲ្យ​ឮ​គ្រូក​ៗ​ទេ គេ​មិន​ទំពា​ឲ្យ​ឮ​ភ្ចប់​ៗ​ទេ។
៨. បាយ​ដែល​ចូក​នឹង​ស្លាប​ព្រា​ គេ​ចូក​ឲ្យ​ល្មម​ឲ្យ​មូល​ត្រកូល​ក្នុង​ស្លាបព្រា​ កុំ​ឲ្យ​លើក​ឡើង​ដាក់​ក្នុង​មាត់​ហើយ​ជ្រុះ​ពីមាត់​មក​ក្នុង​ចាន​វិញ​ទេ។
៩. គេ​មិន​យក​ម្ហូប​ណា​មួយ​មុខ​ដែល​ត្រូវ​មាត់​ខ្លួន​ មក​ប្រឡាក់​បាយ​ដូច​ញាំ ឬ​ស្រូប​បាយ​ដោយ​ទឹក​សម្ល​ណា​មួយ​មុខ​ឡើយ។
១០. គេ​មិន​ចាប់​រំលែក​ម្ហូប​ណា​មួយ​មុខ​ឲ្យ​​បាន​ច្រើន មក​ដាក់​ក្នុង​ចាន​បាយ​ខ្លួន​ទេ។
១១. គេ​មិន​បរិភោគ​​តែ​ម្ហូប​ណា​មួយ​មុខ​ដែល​ខ្លួន​ត្រូវ​មាត់ ឬ​ដែល​ឆ្ងាញ់​ជាង​គេ​នោះទេ។
១២. គេ​មិន​បរិភោគ​រឡិប​រឡប់​ញាប់​ដៃ​គ្មាន​បង្អង់​ ឲ្យ​តែ​បាន​ឆ្អែត​មុន​គេ​នោះ​ទេ។
១៣. គេ​តែង​តែ​មើល​នាយ​មើល​អាយ​ កុំ​យឺត​ពេក កុំ​ញាប់​ពេក បើ​នឹង​ឈប់​ក៏​ត្រូវ​ឈប់​បន្ត​ៗ​គ្នា ឬ​ស្មើ​គ្នា​ក្នុង​វង់​ជាមួយ​គ្នា​។
១៤. គេ​មិនដែល​ទារ​ថែម​តែ​ម្ហូប​ណា​ដែល​ឆ្ងាញ់​នោះ​ទេ។ គេ​ត្រូវ​រអែង​អធ្យាស្រ័យ​​ដល់​អ្នក​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ ក្រែង​ខ្វះ​ខាត​ផង​។
១៥. គេ​ពុំ​ដែល​ទាររក​របស់​ដែល​ខុស​ទំនង​នោះ​ឡើយ ឬ​របស់​ដែល​គេ​ពុំ​ដាក់​ឲ្យ។ បើ​ប្រសិន​ជា​សាប​ប្រៃ​យ៉ាង​ណា គេ​ស៊ូ​ទ្រាំ​នៅ​ស្ងៀម។
១៦.​ គេ​មិន​ដែល​ចោល​ឆ្អឹង​ត្រី ឬ​ឆ្អឹង​អ្វី​លើ​តុ​បាយ​សោះ​ទេ គេ​ចោល​តែ​ក្នុង​កន្ថោរ ឬ​ទុក​ក្នុង​ចាន​បាយ​របស់​ខ្លួន​នៅ​មាត់​ចាន ឬ​នៅ​ជ្រុង​ចាន​។
១៧. គេ​មិន​ឲ្យ​ទង្គិច​សម​ស្លាប​ព្រា​នឹង​ចាន​បាយ ឬ​ចាន​សម្ល​ឲ្យ​ឮ​ខ្លាំង​ទេ។
១៨.​ គេ​មិន​ដែល​ទុក​ម្ហូប​ដែល​មាន​ឱជារស​ឆ្ងាញ់​នោះ​ នៅ​តែ​នា​មុខ​ខ្លួន​ទេ ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​កន្លែង​ម្ហូប​ខ្លះ ដើម្បី​ជា​ការ​គួរ​សម​ដល់​លោក​អ្នក​ដែល​លូក​មិន​ដល់ ឬ​ដែល​ពិបាក​នឹង​ឈោង​ឲ្យ​ដល់។
១៩. កាល​ណា​គេ​លែង​បរិភោគ​ចំអាប​ គេ​មិន​ដែល​បរិភោគ​បង្អែម​មុន​គេ​ឯង​តែម្នាក់​ឯង​ទេ គេ​រមែង​បង្អង់​ចាំ​ឲ្យ​ហើយ​គ្រប់គ្នា ទើប​គេ​បរិភោគ​ឲ្យ​ស្មើ​គ្នា។
២០. កាល​បើ​បរិភោគ​ហើយ​មាន​សាច់​ ឬ​អ្វី​មួយ​ចូល​សៀត​ស៊ក​នៅ​ចន្លោះ​ធ្មេញ​ គេ​នឹង​ចាក់​យក​ចេញ​លុះ​ត្រា​តែ​ឈឺ​ទ្រាំ​ពុំ​បាន។ បើ​ទ្រាំ​បាន​​គួរ​តែ​កុំ​អាល​ចាក់ បើ​មាន​ភ្ញៀវ​តុ​ជាមួយ​​គេ​មិន​ទាន់​លែង​ កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ខ្ពើម​រអើម​ដល់​គេ ដែល​កំពុង​បរិភោគ។ កិរិយា​ចាក់​ធ្មេញ​នេះ​ ត្រូវ​គេ​យក​ដៃ​ម្ខាង​ខ្ទប់​មាត់​ ឬ​បាំង​មាត់​ កុំ​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​ឃើញ​ធ្មេញ​ក្នុង​មាត់​ និង​មាត់ដែល​ហា​ឡើង​នោះ​មិន​ជា​ទី​ទស្សនា​ការ​ដល់​ភ្នែក​អ្នក​ទាំង​ពួង។
២១. កាល​បើ​លែង​បរិភោក​ហើយ​ ត្រូវ​ប្រមូល​សម និង​ស្លាប​ព្រា​ដាក់​ផ្ងារទន្ទឹម​គ្នា​នៅ​កណ្តាល​ចាន​បាយ។ យ៉ាង​នេះ​អ្នក​បម្រើ​នឹង​ដឹង​ថា​យើង​ឈប់​ហើយ។
២២. ឈប់​បរិភោគ​ហើយ​គេ​មិន​ដែល​លាង​ដៃ​ក្នុង​ចាន​ឡើយ គេមិន​ដែល​លាង​មាត់​ឬ​ខ្ពុរ​មាត់​នៅ​កន្លែង​នោះឡើយ។ គេ​មិន​ដែល​ខ្វល់​នឹង​ចាក់​ទឹក​លាង​គ្រលែង​ចាន​បាយ​ឡើយ។
២៣. កាល​បើ​បរិភោគ​លែង​មុន​គេ​ កុំ​អាល​ប្រញាប់​ជក់​បារី​បង្ហុយ​ផ្សែង​ដាក់​គេ ដែល​កំពុង​បរិភោគ​មិន​ទាន់​រួច​នោះ។
២៤. ពេល​កំពុង​បរិភោគ​មិន​ត្រូវ​ខាក​ស្តោះ​ឡើយ ។ បើ​កណ្តាស់​ឬ​ក្អក​ទប់​មិន​បាន ក៏​ត្រូវ​ងាក​មុខ​ចេញ​ពី​តុ ឬ​យក​កូន​កន្សែង​ខ្ទប់មាត់​កុំ​ព្រួស​បាយ ឬ​ទឹក​មាត់​ចូល​ស្ពក​បាយ​ឡើយ។

ការរស់នៅ ជីវភាពសង្គម និងទំនៀមទម្លាប់

ក.សម័យនគរភ្នំ

eyIgGacsikSaBIvb,Fm’sm½yenaHedayeyagtamÉksarcin nigEp¥kelIsilacarik GñknKrPñMdUcCa³

-silacarwkv:Ukaj; ³ vaCasilacas;CageKenAGasIu sresrenAstvtSTI2 b¤3 CaPasasMRsáwt niyayBIRBHRsImarmansT§aRChføakñúgRBHBuT§sasna.

-silacarwkTenø)aTI ³ enAR)asaTTenø)aTI CaPasasMRsáwtstvtSTI6énK>s énRBH)aTruRTvrµn½eKarB RBHsaririkFatu nigRBHeksmYysrés.

-silacarwkGñktadMbgEdk³ enAxagt,ÚgextþtaEkv CaPasasMRsáwt RBHnagkulRbPavtI Ca GKÁmehsIekANÐin ksageTval½ytMkl;RBHbdimaRBHvisÑú eFVIBImassuT§ RsH niglMenArbs;RBahµN_.

-silacarwkR)asaTR)aMElVg³ sißitkñúgRsuktaexµA extþERBkb¤sSI kt;RtaCaPasasMRsáwt niyayBI RBH)aT KuNvrµ½n.

tamryHsilacarwkTaMgenH nigÉksarcinmYycMnYneTot eFVI[eyIgsÁal;nUvvb,Fm’rbs;CnCatiExµr xøH²dUcCa ³

-Pasa : enAsm½yenaHeKeRbIPasaedImrbs;xøÜn nig PasasMRsáwt (pøÚvkar) edaysMGagelIsila carwk 4 pÞaMgEdlrkeXIj. 

-sasna : Exµrsm½yenaHeKarBsasna 2 KW RBhµBaØsasna nig RBHBuT§sasnaefrvaT (hInyan). RBHBuT§sasnarugerOgenA s>vTI 5 nig TI 6 kñúgrC¢kalRBH)aTekaNinüC½yvrµ½n nig ruRTvrµ½n. ÉRBhµBaØsasna eKeKarBcMeBaHRBH\sUr RBHvisÑú RBHhrihr³ nig RBHRBhµ .

-sßabtükmµ : R)asaTsg;eT,IgBI\dæ nig ecaHlugPñM eFVIR)asaT. cMENkcMlak;KWpþityktam sil,³  \NÐaBMumankarEkécñb:unµaneT.

karrs;enA CIvPaBsgÁm nigTMenomTMlab;

-mnusSPaKeRcIn edIredayxøÜnTeT GñkxøHesøóksarugGMe)aH nig xøHedIreCIgTeT. cMENkÉ Gñkman nignamWun esøóksarugcr)ab; nigBak;Es,keCIg

-eKsg;pÞHx<s;putBIdI edayeFIVGMBIeQI Rbk;søwkcak nigB½T§rbgCMuvij

-BYkeKCamnusSesµaHRtg;minecHlYc

-cab;mnusSenARkugCitxag EdlmineKarBrab;GanxøÜnmkeFIVCa´

-eBlTMenr eKcUlcitþelgRbCl;man; nigRbCl;RCUk

-CasgÁmniymTuk®sIþCaFM EdlehAfa emniym

-RsI² nUveBleBjv½yRKb;karehIy RtUveTAcUlsIþdNwþgRbuseFIVCasVamI.

karrMlaysB

-eKyksBeTAbUCaedayePøIg rYcdak;kñúgekadæe)aHecaleTAkñúgTenø

-yksBeTAecalkñúgéRBsµsan eGaystVsIuCacMNI

-yksBeTAkb;kñúgdI

-yksBeTAecalkñúgTenø

-yksBkb;kúñgRkL b¤eRkamfµdul

-Gñkkan;Tukç RtUvekarsk; nigekarBukmat;.

cMeBaHCnelIµs Edl)anCab;ecaTRtUv )anbg¥t;)ayry³eBlbIéf¶rYclUkédcUleTAkñúgTwkBuHedIm,Iyk vtßúepSg²Edl BYkenaH)andak;b¤kan;BUefArWRcvak; Edl)anduteLIgRkhm rYcehIyBYkeK)an[CnelIµs edIrBIelIenaHcMnYnR)aMBIrCMhan. RbsinebICnenaHKµankMhuseT CnenaHnwg min)anTTYlT½NÐkmµGIVeLIy.

vb,Fm’  sm½ynKrPñMmankarrIkcMerInKYrkt;sMKal;. eTaHbITTYlvb,Fm’BIbreTsxøHk¾Exµr ecHpSMCa mYyFatucas;eGaymanlkçN³Cati. mYyvijeTot vb,Fm’Exµrsm½ynKrPñM CaRbPBkMeNIt nig CaeKal sMrab;vb,Fm’sm½yeRkay²eTot .

  ខ/សម័យចេនឡា

​     sm½yecnLakMNt;eLIgBIeBl EdlecnLaykC½yCMnHelIGaNacRkPñM enABak;kNþals>v TI6 dl; cugs>v TI8. enAedIms>vTI8 ecnLa)anEbgEckCa2 KW ecnLadIeKak nig ecnLa Twkelc (tMbn;bwgbY valTMnab). ecnLadIeKakCaecnLaedIm ÉecnLaTwklicCadInKrPñM.

eRkABIsilacarwkCaPasasMRsáwt eKRbTHeXIjsilacarwkCaPasaExµrburaN CaelIkdMbUgenAGgÁrbUrI rvagK>s 611.

-enAsm½yecnLaeKeRbIPasaExµrburaN. EpñkGkSrsil,¾ eKsURterOgramayN³ nigerOgmha Part³ nig Km<Irral;éf¶.

-sasna KW eKarBRBhµBaØasasna manKN³epSg² dUcCa KN³siv³(eKarBcMeBaHligÁRBH\sUr) nig KN³visÑú. ehIyRBHhrihr³RtUveKaBbnþBIsm½ynKrPñMmk. cMeBaHRBBuT§sasnaRtUvsabsUnü bnþicmþg².

-sßabtükmµ : R)asaTeRcInsg;BI\dñ dac;²BIKña rW pþúMKñaCaRkum. rUbcMlak;manlkçN³\NÐaEt eXIjmanrcnatamEbbExµr. dUcenHeXIjfasßabtükmµ nig sil,³mankarvivtþbnþicmþg²eTAtamKMnit écñRbDit.

K>sm½yGgÁr

GriyFm’ExµrQandl;kMBUlcab;BIedIms>vTI9 dl;TI 13. ExµrkøayCamhaGMnacenAGasIuGaeKñy_ TwkdI d¾TUlaylatsn§wgesÞIEtGs;épÞdI\NÐÚcinTaMgmUl manR)asaTsilarab;Ban; silacarwkTaMgPasasMRsáwt nigPasaExµr b¤laycMruHKña. bNþajClKti )arayN_ TMnb;Twk s<anfñl; mnÞIreBTü sala sMNak;>>>manRKb;TisTIeBjépÞRbeTs.

-sasna³ mansasna RBhµBaØsasna nigRBHBuT§sasna hInyan ehIyRtUv)aneKpþl;tYnaTI sMxan;xagneya)ay ehIyRbCaCnEfmTaMgman esrIPaBEpñk sasnaenHeTotpg.

-GkSrsa®sþ nig GkSrsil,_ ³ eKsegáteXIjmankarrIkceRmIny:agxøaMg EdlmanbreTs )anmkeFVIkarsikSa enAkñúgsklviTüal½yrbs;eyIg EdlmanRBHnag\RnÞreTvI CasklviTüaFikarnI. eBlenaHeKeXIjmansñaédGkSrsil,_CaeRcIn ehIyerOgEdll,ICaeKKW erOgramekrþ_Exµr.

-vis½ysil,³ ³ karrIkcMerInénvis½ysasna)anCH\T§iBldl;vis½ysil,³ nig sßabtükmµ. karsag sg;R)asaT man 2 EbbKW sg;elIPñM(lT§ieTvraC) nig sg;elIdIrab (lTi§buKÁlniym).

TMnak;TMngvb,Fm’ nigviស័yc,aប់

eyIgGacniyay)anfa vb,Fm’CalMnaMbegáIt[manc,ab; BIeRBaHvb,Fm’enHman TMenomTMlab; RbéBNI sIlFm’ sasna nigk,Ünc,ab;epSg² EdlsuT§EtCaviFanénnIti.

kñúgkarbegáItnItisMrab;RKb;RKgrdæNamYy caM)ac;RtUvykcitþTukdak;eTAelI vb,Fm’rbs;rdæenaH ebIBuMdUecñaHeT RbCaBlrdæ nwgBi)akkñúgkarGnuvtþtamc,ab;Caminxan.

RkeLkmkemIlRbeTskm<úCaeyIgk¾dUecñHEdr CaBiessKWrdæFmµnuBaØ )anelIkvb,Fm’enH y:agx<s; RtEdt ehIyEfmTaMgpþnÞaeTas GñkEdlRbRBwtþ bMBarbMBanelIvb,Fm’EfmeTot.

enARtg;buBVkfa³ )anbgðajBIkarelIkeLIgnUvGarüFm’ b¤GriyFm’enaHfa CaGarüFm’GgÁrd¾rugerOg EdlRbCara®sþExµrTaMgGs;cg;)an. eyIg)andwgehIyfa enAkñúgGriyFm’enaHmannUvvb,Fm’ dUcenH rdæFmµnuBaØ begáIteLIgnUvkñúgeKalbMNgrkSanUvGriyFm’ vb,Fm’enHÉg. rwtEtc,as;CaenHeTotKWenAkñúg maRtaCaeRcIneTotEdlrkSanUvFatuTaMgLayrbs;xøÜndUcmanxageRkam ³

-kMlaMgénRbéBNIvb,Fm’Exµr elceLIgenAelI)avcnaCati EdlmanEcgenAkñúgmaRta 4 én rdæFmµnuBaØ qñaM1993 {Cati sasna RBHmhakSRt}. )avcnaenH minbgðajnUvcrwklkçN³ RbCaFibetyürbs;rbbfµIeT EbrCabgðajnUvTMnak;TMngrvagraCblø½gá nigPaBCaskáar³bUCa.

-maRta 68 vaküxN½ÐTI3 EcgGMBIkarsnüarbs;rdæ kñúgkarelIkkMBs; nigKaMRT karGPivDÆn_én salaRsavRCavPasa)alI. Pasa)alICaPasacMNas;mYy énedImkMenItGkSrsa®sþExµr.

-manlkçN³TUlMTUlayCagenHeTot vb,Fm’ExµrRtUv)ankarBar dUckñúgmaRta 69 rdæmankatBVkic© EfrkSa nigBRgIkvb,Gm’Cati karBarBRgIkPasarExµr[RsbnwgesckþIRtUvkar EfrkSakarBar R)asaTburaN vtßúsil,³ nigEklMGrmNIydæanRbvtþisa®sþ eLIgvij.

-maRta 70 nig 71 CamaRtaEdldak;TNÐkmµRBhµTNÐ nigkarBarmin[mankgkMlaMgeyaFaenATI enaH.

eRkABIrdæFmµnuBaeKeyIgeXIjman c,ab;sþIBIkarkarBarebtikPNÐvb,Fm’ buHéf¶TI 25 emsa 1996 Edlcab;BImaRta 62 mk EcgBIbBaØtþiRBhµTNÐmYycMnYncaBiessmaRta 63 erobrab;BIbTelµIsmYycMnYn nigkMnt;eTas EdlnwgRtUvTTYl. maRta44 énRkmRBhµTNÐ EcgBIbTelIsBiessmYy Tak;Tg nwgsm,tþivb,Fm’Cati.

GgÁr nigvb,Fm’Exµr minGacbMEbk)anBIrbbraCaniymExµreLIy. rbbenHmanTItaMgmYy Edlman buBVsiT§ienAkñúgrdæFmµnuBaØ edaysarEtRBHmhakSRtCasßabn½TImYy EdlmanEcgenAkñúgrdæFmµnuBaØ. raCaFibetyü CaPsþútagénvb,Fm’GtItkal manb¤sKl;rab;Ban;qñaM CaFatucMbgénRbvtþisa®sþnrya)ay Exµr.

kareKarBsasnarbs;RbCaCnExµr KWCalkçN³sMKal;GMBIsgÁmEbbvb,Fm’ EdlmanEcgkñúgmaRta 43 énrdæFmµnuBaØqñaM 1993enH.

karhUrcUlénvb,Fm’breTsmkkñúgkm<úCa

TMnak;TMngvb,Fm’Exµr nig breTs

            TMrg;énvb,Fm’Exµr minsUvmankarpøas;bþÚrxøaMgkøaeT taMgBIburaNmk b:uEnþbnÞab;BIkarmk dl;én bc©wmRbeTsmkelITwkdIRbeTskm<úCa va)aneFVIeGaymanE®b®bYldl;vb,Fm’Exµrya:gxøaMg tYya:genAkñúg sm½yGaNaniKm)araMgmkRtYtRtakm<úCa . enAeBlenaHeKsegáteXIjBYkGaNaniKm)anykGVI EdlCa vb,Fm’ TMenomTMlab;rbs;eKmkpSBVpSayenAkm<úCa elIsBIenHeTAeTotBYk)araMg)anBüayambM)at; enAvb,Fm’ExµreTotpg dUcCakarsikSaGkSrsaRsþExµrRtUv)anhamXat;. cab;taMgBImanvtþmanGaNaniKm mk km<úCa)anqøgkat;sRgÁamCaeRcIn EdlsRgÁamTaMgenaHmankarcUlrYmBIbreTs. sßitkñúgsRgÁamraMéreFVI[ pñt;KMnitrbs;ExµrTTYlrgkarb:HBal;ya:gxagPaBGt;Xøan karPitP½ykarlM)alkñúgsm½ysRgÁam. rhYtdl; RbeTsmansnþiPaBeLIgvij km<úCamankarcUlrYmskmµPaBeRcInCamYyBiPBelak. vb,Fm’Exµrk¾)anpSBV pSayeTAkan;BiPBelak ehIyvb,Fm’breTsk¾)ancUl mkRbeTskm<úCaeRcInpgEdr. EtGVI² EdlCakar [mankarykcitþTukdak;xøaMgenaHKWvb,Fm’ breTs)anRCabcUlkñúgsgÁmExµrkan;EtxøaMgeLIg²CaBiesskññúg RsTab;yuvCn. edaysarehtuenH eyIgcaM)ac;RtUvEtelIkykcMnucenHmkBiPakSaedIm,I BRgIkBuT§ibEnßm.

 meFüayénkarhUrcUlrbs;vb,Fm’breTs

k>tamry³neya)ay ³

            dUcEdleK)andwgehIyfaRbeTskm<úCaCaRbeTsFøab;EtRbkan;rbbraCaFibetyü ehIyRBHmha kSRtCaGñkkan;GMNacTaMgGs;Etbc©úb,nñRbeTskm<úCa)anRbkan;yk rbbepSgBIburaN kaldUcCakm<úCa )anRbkan;ykrbbRbFanaFibtIniym rbbkMumuynIsþnigcugeRkayrbbRbCaFietyü rhUtmkdl;sBVéf¶. TaMgenHCakarhUrcUlénvb,Fm’dwknaMrbs;breTsmkelIkkm<úCa.RbeTskm<úCak¾kMBugEtmanshRbtibtþikar GnþrCatiCaeRcIn nig )ancUlCasmaCikénGgÁkar nig sßab½n GnþrCatiCaeRcIn . ehtuenHehIy RbeTskm<úCakMBugEckrMElkvb,Fm’neya)aybreTsmkdl;xøÜnedIm,IykmkGnuvtþkñúgRbeTs[kan;Et RbesIreLIg.

x>tamry³esdækic©³  

            tMrUvkarCIvPaB)anCMnaj[sgÁmExµrkan;EtQancUleRCAénesdækic©BiPB . RbeTskm<úCaTTYlyk rebobrbbénkareFVICMnYjCamYybreTs. Cak;EsþgRbeTskm<úCa kMBugGnuvtþTIpSaresrI EdleFVI[ GñkCMnYjbreTsCaeRcIn hUrcUlmkkñúgRbeTskm<úCa. karvinieyaKBIsMnak;Rkumh‘unFM mkBIRbeTsGPivDÆn_ CaeRcIndUcCa Gaemric cin kUer: Cb:un CaedIm edayehtuenHehIy vinieyaKinTaMgenaHk¾Gac naMykvb,Fm’rbs;BYkeKmkkñúgsgÁmExµrpgEdr.

K> RbB½n§pSBVpSaynana³

            RbB½n§pSBVpSayCaPñak;garcMbgmYyénkarhUrcUlrbs;vb,Fm’breTs . edaysarEtbec©kviTüa TMenIbRbBn§pSBVpSayk¾kan;EtTUlMTUlay TUrTsSn¾ viTüú swgEtGacpþl;Bt’man)anTUTaMgRbeTs. enAelIpÞaMgkB©ak;TUrTsSn¾CatikþI ÉkCnkþI EtmanbBa©MgBIvb,Fm’breTs dUcCakarbBa©aMg PaBynþbreTs rYmman éf kUer: cin GaemricCaedIm. PaBynþTaMgenHehIyEdlnaMvb,Fm’cUl eTAkñúgGarmµN¾TsSnikCn CaBiessyuvCn eKKitfaTaMgenaHCaGVIEdlfµIrbs;eK ehIyKYrsakl,g nigyktMrab;tam . elIsBI PaBynþ enAmanÉksarbreTsCaeRcInEdlbgðajBIvb,Fm’breTs dUcCaÉksarRsavRCavBICivitrs;enA rbs;CnCati déT BIkarrIkcMerInrbs;bec©kviTüasaRsþdéT Bt’man GnþrCatiCaedIm. müa:geTotEl,g kMsanþ t®nþI epSg² k¾)anhUrcUlmkkñúgsgÁmExµrEdr. krNICak;EsþgdUcCa kardak;bgðajnUvcMerog t®nþIrbs;betsenAtam kB©ak;TYrTsSn¾ÉkCn nig TUrTsSn¾ExSrkab.tamry³rUbPaBTaMgenHk¾)annaM ykmknUvrebobesøókBak; breTsmkkan;sgÁmExµr. enAeBlmanm:UtsMelokbMBak; kartubEtgxøÜn taraPaBynþ taracMerogbreTs bgðajtamTUrTsSn_eKeXIjyuvv½yqab;ykmkGnuvtþelIxøÜnBYkeKehIy ecHEtsayPaBelIsgÁmExµr karhUr cUlénvb,Fm’breTsk¾maneRcIntamry³karpSBVpSaytamviTüúpgEdr dUcCacMerogbreTs cMEnkenAtam kaEst nig TsSnavdþIk¾)annaMykvb,Fm’breTsmkkñúgsgÁmExµrEdr. EpñkpSBVpSayd¾sMbUrEbbmYyeTot KWGIunFWENt.eTaHbIRbBn§½GIiunFIENtminmanTUTaMgRbeTsk¾eday EtkñúgTIRkugmanmnusSeRbIR)as;kan;Et eRcIneLIg²CalMdab; . cMeBaHGIuneFIENtvij vb,Fm’breTs kan;EtgaykñúgkareRCotcUlkñúgsgÁmExµreRBaH Éksar PaBynþ sil,³ rUbPaB l¥kþI minsmKYrkþI )anRbmUlpþMúenAtameKhTMB½rGuIFIENtenHÉgeTIb eFVI[karpSBVpSaymanel,Ónkan;EtelOn.

g>tamry³sil,³

sil,³énRbeTsd¾éTCaeRcInkMBughUrcUlmkkan;sgÁmExµr kñúgenHmanPaBynþ cMerog t®nþI karraM  KMnUr>>>. ebIeFVIkarebobeFobrvagcMerog nig t®nþI BIsm½ymun mkbc©úb,nñ manlkçN³xusKñaeRcIn eday ehtufa sil,³krkñúgRsukEtykcMerognig t®nþI nigk,ac;raM BIbreTs Biess enAbc©imRbeTsmkbk ERbCaPasaCati ehIyykeTAsEmþgtamkmµviFIepSg² enAtamTUrTsSn_ viTüú eFVI[mankarTak;Taj BImnusSkñúgsgÁmCaeRcInBiessKWyuvv½y. BYkeKqab;TTYlyknUvsil,³TaMgenHNas; edaymin)anBicarNa dl;tMélénsil,³Exµr.

c>tamry³eTscrN_³

eyagtamr)aykarN_rbs;RksYgeTscrN_)an[dwgfa manePJóveTscrCag 2lannak;)anmk TsSnaenARbeTskm<úCaenAqñaM 2007 . tamcMnYnGñkeTscrN_d¾eRcInenHR)akdCanaMmknUv vb,Fm’ cMruHCatisasn_CMurijBiPBelakmkkñúgRsukpgEdr. GñkeTscrmkBIRbeTsnImYy²Et manvb,Fm’rbs; CatixøÜn kñúgxN³eBl EdlBYkeKmkdl;km<úCa GñkeTscrTaMgenaHEtykmkCamYynUv vb,Fm’rbs; CatixøøÜndUcCakarrs;enA rebobénkaredIrkMsanþ karesøokBak; Pasa mðÚmGaharmkCamYy. müa:geTotedIm,IbMeBjtMrUvkarrbs;esvakmµTak;TajePJóveTscr eyIgeXIjmankarebIkePaCnIdæan sNæaKar EdlbMerIGaharbreTs nig eFVIkartubEtgtamvb,Fm’breTs sMrab;ePJórTaMgenH. bEnßmBIenHeTot mankarbegáItCakøwbkMsanþenAeBlraRtI sMrab;eTscrN_raRtIpgEdr.

X>tamry³xøÜnÉg³

knøgmkmanGñkxøH)aneTAsikSabnþenAbreTsrWk¾)anrs;enAbreTsenAeBlGñkTaMgenaHRtLb; mk EdndI kMeNItvijEtgEterobrab;nUvGVIEdleK)andwg)ansikSaRsavRCavmkbBa¢ÚlkñúgsgÁmExµr. ehtuenHKW xøÜnÉg pÞal;EdlCagGñknaMykvb,Fm’breTsxageRkAmkkan;kñúgRbeTsxøÜn. ehIyedIm,IbMeBjtMrUvkar kñúgkar EsVgrkkargareFVI yuvCnRtUveFVIkarsikSaPasabeTs dUcCa Gg;eKøs )araMg cin Cb:un kUer:CaedIm . kar sikSaPasaGkSrsaRsþrbs;CatidéT k¾dUcCaeronnig yl;dwgBIvb,Fm’rbs;Catisasn_enaH nig yk vb,Fm’mk bEnßmelIvb,Fm’rbs;xøÜÞn.

            karhUrcUlénvb,Fm’breTskñúgsgÁmExµrmaneRcInEbb eRcInviFInigeRcInrUbPaBEbøk²Kña TaMgenH rYmbBa¢Úlbec©kviTüaTMenIbdUcCa TUrs½BÞ yanCMniH ]bkrN¾eRbIR)as;RbcaMéf¶ EdlsuT§swgCavb,Fm’ rbs;breTsmkkñúgsgÁmExµr eTIbeFVI[mnusSkñúgsgÁmminTaMgdwgxøÜnfakMBugEtQaneCIncUleRCAeTA² kñúg vb,Fm’rbs;beTs.

KuNsm,tþiénvb,Fm’breTs

bc©úb,nñenH fVIt,itEtExµrmanvb,Fm’rbs;xøÜntaMgBIyUrlg;Nas;mkehIy manPaBsMbUrEbb    ya:g Nak¾eday k¾eKsegáteXIjfavis½yenHkMBugEtrgnUvvibtþiya:gF¶n;F¶r KW RbQrmuxnwgBüúHsgÇraC kMNac eBalKWkarhUrcUlmkkñúgsgÁmExµrya:gkMhuk nig edayesrIvb,Fm’GriyFm’rbs;breTs . RbsinebI KµanviFankarTb;Tl;eTCatiExµr nig CYbnUveRKaHfñak;CaminxaneLIy .

CatiExµrrIkcMerInlUtlas;l¥RbesIrCagmun KW rIkcMerInTaMgR)aCa¶saµrtIsMPar³eBal KW TTYl)an nUv{tBul nig bTBiesaFn_l¥²BIRbeTsrIkcMerInmYycMnYndUcCa bec©kviTüasaRsþlT§iRbCaetyü CMenOsasna sMPar³eRbIR)as;nanadUcCa GkSrsIl,_breTsExSPaBynþeFVIeGayeyIgdwgBICIvites;enA mnusSelIBiPBelak eBjedayPaBrIkcMerInehIyykKMrUtameKsMrab;GPivDÆn_RbeTsxøÜnvijrIÉkarsikSa PasabreTseFVI[nisiSt gayRsYlRsavRCav ÉksarmYycMnYnGacbegIátcMeNHdwgbEnßmeday TMnak;TMngCamYyGnþrCatiTaMg EpñkkarTUtBaNiC©kmµkm<úCaedIm . minEtb:ueNÑaHeFVIeGaymanlT§PaB kñúgkarGPiDÆn_Cati[mansnÞúH rIkcMerInqab;rhs½BiesseFVIeGayExµrmanBaküniyay nig sresr kan;EtsMbUrEbbeRBaHExµrBUEkeFVI nIykmµRsab;pg . Cak;Esþgbc©úb,nñRbeTsnImYy²elIkBiPelakman TMnak;TMngKña ya:gCitsiT§dUc bgb¥Únniyaysþab;Kña)andUcCatiEtmYy nig CYybMeBjral;xVHxateGayKañ eTAvijeTAmkRKb;EpñkTaMgGs; .    rIÉGkSrsil,_erOgRBHGaTitüfµIrHelIEdndIcas;³ eKeXIjrdæm®nþI bBaa©b;karsikSa BIRbeTs)araMg ykcMenH mkGPivDÆn_RbeTs . PsþútagTaMgenHehIybBaa©k;)anfakarhUr cUlnUvvb,Fm’breTs kan;EtbegáIt)an PaBsMbUrkñúgvb,Fm’Exµr . CatinImYy²kan;EtmankarxitCitKña eCosminputBIkarCH\T§iBl rW TTYlyk vb,Fm’BIKañeTAvijmkminxan . ehtuenHkUnExµrRtUvebIkcitþ eGayTUlayTTYlGVIEdll¥ bdiesF GVIEdlGn;fyeTIbsgÁmrIkcMerIn)an .

vb,Fm’breTs + RBlwgCatiExµr > vb,Fm’ExµrEdlmanlkçN³eCOnelOndUcbreTs Etbgáb;eTA eday PaBTn;Pøn; nigPaBevogévrbs;Exµr

KuNvibtþiénvb,Fm’breTs

vabNþaleGayCatiExµrsabsUnüenaH KW bnþalmkBIktþa én karhUrcUrya:gGnaFibetyü én vb,Fm’breTsTMrnIb²fµICaeRcInrUb TaMgl¥ nig TMagRkk; EdlGacnaMeGayCatiCYbnUvvDÆn³PaB rW haynPaBeTAtamenaHEdr . )anCaeKha‘nsnµt;EbbenHeRBaH sMGagfakalNamanrbs;fµI² Ebøk² BIbreTsmkdl;ExµrmYycMnYnTTYledaysar mnusSKitfaCarbs;Gs©arü rbs;Tan;sm½yTMenIbniymeFVIxøÜn man]tþmPaBrYcePøctMél énvb,Fm’CatixøÜnecalEtmþg . TnÞwmnwgenHEdr CMnYb\T§ilénGriyFm’breTs TMenIbenH)anBgVak;sµartImnusSExµr Biessyuvv½yeGayePøItePøInePøcxøÜnrhUtdl;lg;ya:geRCA eTAkñúgGMeBI G)aymuxerogrhUtdl;maneTasTNÐkmµrW craBüaFieTotpg . Cak;Esþgtamry³ ExSPaBynþerOg)aj; RbharkarsMlab; KMunMusgswkcgBüa)aT eTAvijeTAmk eFVI[yuvCnQamravykKMrUbtamCarhUtCab;Kuk Rcvak; . tamry³TsSnabþIGasGaPas rW PaBynþkUn RCUkmYycMnYn k¾eFVIeGay mnusSExµrTaMgekµg TaMgcas;RsIbRsalePøItePøIn k¾eTA rkbenÞarbg;Biess tNða tam)abnbNþaleGay ekIteraKsgÁmxUcGnaKtxøÜnÉgpgCati)at;bg;tMélpg . elIsBIenHeTAeTotvaeFVIeGaymnusSha‘nminxøac jjIt xVHkareKarB xVHsIlFm’suCIvFm’KaµnsNþab;Fñab;reboberobry Rcascakc,ab;rbs;sgÁm eFVI[ b:HBal;kitþiysxÜønÉg nigkitþiysCati dUcCakarhUrcUlnUveRKOgeBaØónRKb;RbePT BIRbeTsCitxag)an BgVk;sµartIyuvCneGayRBehInekagkac minsþab;bgb¥Ún hanKMram «Buk mþay ykluykak; pwksIu kab;cak; lYcbøn; begáItbkSBYkbgFMbgtUce)aHbg; karsikSa naMeGayxUcGnaKt ÉsgÁmCatixVHFnFanmnusS . CagenHeTAeTotvabegáIteGaymanPaBGnaFibetyü GsnþisuxsgÁm GesþrPaB RcbUkRcbl; BaseBjépÞRbeTs bgáCabBaðadl;sgÁm dUcCakarhUrcUlnUv El,gepSg²man ehÁmPñal;)al;El,g knÞúyelx rW El,gepS²eTot)annaMmknUvkþIGnþrayRTBüsm,tþi kitþiys nig GayuCIviteTotpgeRBaH El,gEtgEtermþgeyIgcaj; mþgeKmþgeKQñHeyIgdUecñH eyIgcaj; rhUt . elIsBIenH karhUrcUltamry³ bTcMerog tRnþI sMelokbMBak; r)aM m:UtpÞH Pasa CMenO suT§EtCa edImehtu naMeGayeK)at;bg;CatiExµrya:gFMeFg . BiesskarpSBVpSaytamry³paáyrNb TUrs½BÞ RbB½n§pSay rbs;ExµrEdlCYypSBVpSayvb,Fm’rbs;eK edayBMudwgxøÜneRBaHEtbBaaðfvikaenaHvarwtEt eFVIeGay)at;bg; lkçNBiessrbs;CatiedayBMudwgxøÜneRBaH  ¬vb,Fm’rlt;Catirlay¦ Cak;EsþgsBVéf¶enHyuvCn mYycMnYn niymesøókBak;sicsIuexIcelI exIceRkam beBa©jsac;ePøA sac;xñg edImRTUg eFVIeGaymanbBaað edaysarsRms; . yuvCnxøHeTotcUlcitþRbNaMgm:UtU ebIkrfynþkñúgel,ÓnelOneFVIeGayeRKaHfañk; Cajwkjab; . cMEnkenAkñúgGkSrsil,_erOg PUmitircäan³ bgðajfaeRkayeBl)araMgQñH GaløWm:g; eKerobcM bgSkUlrMlwkviBaaaØNkçnþsBvIrbusExµrluHeBlNaeBlraRtIman sil,HkMdrEdlkñúgenaHman raMeGabCaedIm eFVIeGayExµrRsIbRsalBiesssuvNÑ nig butEdl)aneTArkb¥ÚnenAPñMeBjEtlWGñkRsuk R)ab;k¾XatKña cg;emIl . PsþútagTaMgenHehIyEdlGac bBa©ak;)anfakarhUrcUrnUv vb,Fm’breTs eFVIeGayCatiExµr vinasEmn .

sIlFm’

sIlFm’k¾CaEpñkmYyénvb,Fm’ nigGriyFm’Edr ehIyebItammUlFm’énGriyFm’ )an[dwgfa sIlFm’CacMnucmYyénmUlFm’. sIlFm’man2RbkarKW³

-emtþa ³ KWbMngcg;[eK)anesckþIsuxcMerInedaykarRslaj;nigGaNit. emtþaenHkMcat;bg;nUv Büa)aT EdlCaeTascitþ naM[cgKMnMuKMKYnGñkdéT b¤dMenIrcgcitþ nwgeFVIGñkdéT[vinas.

-kruNa ³ KWCabMNgcg;[eKrYccakTukedaykarCYyse®gÁaH. kruNaenH kMcat;bg;nUvhigSa KWesckþIebotebon kareFVI[eKmanesckþITukçlM)ak kareFVITukçbukemñj kareXareXA kareRbIkMlaMgRbqaMgnwg c,ab; nigsiT§ieFVITaruNkmµy:agkMNac.

sIlFm’cab;bdisn§itaMgBIeBlEdlmnusSecHKitBicarNa KWcab;taMgBImnusSecjputBIPaBCastV. kalenACa stVmnusSminTan;ecHkMNt;fal¥ GaRkk;enAeLIyeT GñkxøaMgbMBanelIGñkexSay. luHdl;mankarvivitþbnþicmþg² mnusS k¾QaneTArkkarKitBicarNa sÁal;xus sÁal;RtUveTIbmnusS begáItCak,Ünc,ab;sIlFm’sMrab;RbtibtþitamsgÁmnImYy².

RbPBénsIlFm’

k> sIlFm’ekItecjBITMenomTMlab;RbéBNI ³ GIVEdlCH\T§iBldl;skmµPaBrbs;mnusS KWTMenomTMlab;RbéBNI. ebI TMenomTMlab;sgÁmEbbNa sIlFm’k¾EbbenaHEdr eRBaHebIniyayBIsIlFm’ KWsMedAdl;TMenomTMlab;EdlEsþgeLIg nUvTMnak;TMngrvagmnusS nigmnusS.

x> sIlFm’ekItecjBImnsikar³ GñkR)aC£xøHyl;fa sIlFm’ekItecjBIPav³éncitþ b¤ ectnarmµN_ EdlpusecjBIcitþ edayÉkÉg.]Ta> karmansmancitþCYyse®gÁaHGñkdéTCaedIm.

K> sIlFm’ekItecjBIlkçx½NÐénkarrs;enArbs;mnusS ³ KWEpñkeTAelIbrisßan nigsgÁm EdlmnusSkMBugrs;enA eBalKW ebIeKrs;enAkñúgsgÁmmYy EdlTTYl\TÁ§iBlBIGVImYydUcCasasnaCaedIm enaHeKnwgsMrbxøÜneTAtamkarTUnµanénsasna enaH. ]> RbCaCnkm<úCaeKarBsasnaRBHBuT§sasna EdlTUnµaneGayRbCaCnRtUvktBaØÜcMeBaHmatabita RKU)aFüay nigGñkmanmanKuN.

RbePTénsIlFm’

eyaltamRbkarTaMgBIrbs;sIlFm’ eK)anEbgEckvaCa 5 RbePT nigmanlkçN³Rbtibtþi dUc xageRkam ³

k> sIlFm’pÞal;xøÜn

mnusSmñak;²RtUvEt³

-ecHdwgxusRtUv

-ecHsÁal;KuNsÁal;eTas

-taMgcitþCam©as;elIxøÜnÉg

-sÁal;l¥sÁal;GaRkk;

-køahankñúgpøÚvRtUv

-h‘anTTYlxusRtUvnwgGMeBIrbs;xøÜn

x> sIlFm’kñúgRKYsar

rYmmansIlFm’rvag³

-«Bukmþay nigkUn ³

+ xitxMciBa©wmkUn edayBMunwkKitBIkarsgKuNvij eRBaHvaCatYnaTI

+  eFVI[kUnmanPaBsuxdum Rslaj;kUnesµI²Kña

+  bnþCaRbcaMGb;rMkUn[køayCaBlrdæl¥

+  erobkarEckRTBüsm,tþi nig]btßmÖ[kUneronsURt.

-kUncMeBaH«Bukmþay

+  eKarBtbsñgsgKuN nigciBa©wmbI)ac;elakTaMgBIr[)anl¥

+ EfrkSakitþiysvgSRtkUl[)anl¥ BüayameronsURt[)anBUEk

+ sþab;bgÁab;dMbUnµanelakCYyeFVIkar nigrkSaral;RTBüsm,tþiEdlelakpþl;[

+  Rbkan;\riyabf[)anRtwmRtUvcMeBaHelakTaMg2.

K> sIlFm’kñúgviC¢aCIv³

eyIgmñak;²RtUv ³

-manmnsikarcMeBaHkargar

-rksIutamsmµaGaCIeva

-rksIutamsmtßPaBrbs;xøÚn

-minrMelaPbMBanelIGñktUcCagxøÜn

-mineFVIkarhYskMlaMgxøÜnEdlnaM[manCMgW\tRbeyaCn_

X> sIlFm’kñúgsgÁm

RtUvRbkan;nUvCMhr ³

-minbgáCMelaHnaM[Ebk)ak;samKÁI

-minemIlgaymnuusSdUcKña

-Rslaj;yutþiFm’rab;GanmnusSTUeTAedayesµaHRtg;

-TTYlsÁal;TukçevTnarbs;Gñkd¾éT

-minrMelaPQøanBanGñkd¾éT.

g> sIlFm’kñúgBiPBelak ³

manTMnak;TMngl¥CamYybreTs minRbkan;BUCsasn_ CMenOsasna.

cMeBaHsIlFm’ kñúgRKYsarenH manGñkR)aCJepSgeTotEbgEckCabnþdUcteTA³

RBHkenøag  ¬matabita ¦

RBHkenøag KWmþay«Bukrbs;kUn . RBHkenøagmanKuNF¶n;Nas; RCaleRCANas;FMeFgNas; x<g;x<s;Nas;cMeBaHkUnTaMgGs; eRBaH ³

elakmaneKalFm’5ya:g ³

-rkSaKk’rhUtdl;qøgTenø ehIyciB©awm nig EfrkSakUn[l¥

-Gb;rMTUnµaneRbonRbedAkUn[luHedayKnÁgF_m [kUneronsURtykcMenH manCMnajedIm,Iykmk ciBa©wmCIvit

-pSayRBhµviharFm’dl;kUn

-Tukdak;kUneGaymanKUrRskredayRbéB

-EckRTBüeGaykUnkñúgkald¾smKYr .

elakCaGñkman]bkarKuNc<eBaHkUn ³

-RBahaµ ³ GñkpSayRBhµviharFm’cMeBaHkUn

-buBVeTvta         ³ GñkrkSaEfTaMgkUnmuneTvtataMgLay

-buBaVcarü          ³ GñkbeRgon nig Gb;rMkUnmunRKUTaMgLay

-Gahuenyüa     ³ GñkKYrTTYleRKOgbUCaBIrkUn .

kUnRsI kUnRbus

kardwgKuN nig kareKarBtbsñgsgKuNmþay«Buk KWCakrNIykic©caM)ac;bMput RCaleRCAbMput cMbgbMputsMrab;kUnRsIkUnRbus .

eBlelakenAmanRBCnµ kUnRsIRbusRtUvpÁgcitþcMerIn ³

-karRsLaj; karsMBHfVaybgÁM

-karsþab;dMbUnaµnelak eKarBRbtibtþieFVItam

-karpÁt;pÁg;mðÚbGaharcMNI TwkekþA TwkRtCak; sMelokbMBak; R)ak;kas

-karEfrkSasuxPaBelak Kk;Rc)ac;CUnelak nig TMnukbMrugfñaMsgáÚv

-karCMrujcitþelakeGayRCHføakñúgkusl sIl Tan >>>.

eBléf¶buNü

enAbuNücUlqñaMRbéBNICati nig buNüP©úMbiNÐ kUnRsIkUnRbusRtUvbt;eCIgfaVybgÁMCUnmðÚbGahar nMcMNI EpøeQI sMelokbMBak;fµI nig R)ak;kascMeBaHelak .

eRkayeBlelakeFVImrNkaleTAehIy kUnRsIkUnRsIRtUv ³

-eFVIbuNüTkçiNanub,Tan]TÞiskuslplanisgS CUndl;viBaØaNkçn§rbs;elak[)anerOy²

-nimnþRBHsgÇbgSúkUlenA pñÚr b¤ectiyrbs;elak BiessenAbuNücUlqñaM nig buNüP©úMbiNÐ .

          CarYmkUnKb,IeKarBmþay«BuktameKalFm’5ya:g ³

-kUnKb,IciBa©wmmþay«Buk

-kUnKb,IeFVIkic©kar CMnYjmþay«Buk

-kUnKb,IrkSavgSRtkUl[)anl¥ minbMpøajeGayvinas

-kUnKb,IrkSaRTBüsm,tþimþay«BukeGayKg;vgS

-kUnKb,IeFVIbuNüTkçiNanub,Tan ]TÞiskuslCUnviBaaØNkçn§mþay«Buk Edl)aneFVIkalkiriyaeTAkan; brelakehIykuMbIePøc .

            karbUCa {karsMBH fVaybgÁM karRbtibtþi karRtg;Rtab;tamKnÁgdMbUnµan} nigbMerIRBHkenøagCamgÁl d¾]tþmBIeRBaH kUnRsIkUnRbusTTYl)ankuslplanisgSeRcInNas; .

            ÉkUnGktBaØÚcMeBaHmatabitanwgFak;eTAesayTukçeTaskñúgnrk ehIyeRkaymkk¾ekItCaeRbt4BYk {eRbtKUf³eRbtsucimuxeRbtsBVgáa nig eRbtGdtr³} .

            kMNt;sMKal; ³ buKÁlEdlKYreKarBbUCaTaMgLay ³

-RBHBuT§R BHbec©kBuT§RBHGrhnþ nigRBHsgÇCabuKÁlEdlBYk\nÞ RBhµeTvta ykSmar mnusS nigstVTaMgLayKYrKb,IeKarBbUCa .

-RBHmhakSRtCabuKÁlEdlCaRbCaraRsþTaMgLayKYrKb,IrKarBbUCa .

-matabitaCabuKÁlEdlkUnRsIRbusTaMglayKYrKb,IeKarBbUCa .

-]bCÄayacarü CabuKÁlEdlBYksisSKN KYrKb,IeKarBbUCa .

-CIdUnCIta bgRsIbgRbus CabuKÁlEdlecA² b¥Ún²TaMgLay KYrKb,IeKarBbUCa .

            RbBn§ nig bþI

      sgÁmExµrcat;TukRsICaFM CamgÁlkñúgRKYsar nig sgÁm . kñúgRKYsarRbBn§CamatuPriya KWPriya TukdUcCa mataecHpÁt;pÁg QWq¥alGaNitgasUrbþIdUcCakUn ehIyrkSaPkþIPaBcMeBaHbþICanic© .

            edIm,IeskþIsuxsb,ay Rtcak;RtCuMkñúgRKYsar PriyasVamIRtUvmansuCIvFm’ cMeBaHKañeTAvijeTAmkCa caM)ac; ³

karse®gÁaHKañ

RbBn§RtUvseRgaÁHbþIedayeKalFm’5ya:g ³

-cat;Ecgkic©karkñúgpÞHedaykarQøasév s¥at)at RtwmRtUv l¥\tex©aH

-seRgÁaHjatiTaMgBIrxagya:gRtwmRtUvl¥ manxøÜnCaTIeRtkGrénjati

-esµaHRtg; RtwmRtUvCanic© \tevogevr \tgakerEbgEbr enAEtkñúgebHdUgrbs;sVamICanic©

-EfTaMTukdak;RTBüsm,tþi EdlsVamIrk)anmkeGayeGayl¥

-qøatévrhs½rhYnminx©ilRcGUskñúgkic©karsBVRKb; .

bþIRtUvseRgaÁHRbBn§edayeKalFm’5ya:g ³

-elIkdMekIneGaykitþiys nig rab;Gansmzan³CaRbBn§BitR)akd

-minemIlgayRbBn§edayRbkarNamYyeLIy RtUvseRgaÁHCanic©

-minRbRBwtþk,t;citþPriya mankaresaµHRtg;nigGaNitGasUrcitþPriya

-RbKl;PaBcaFMeGaydl;nagCaRbBn§ kñúgkarcat;Ecgkic©kargarpÞH edayRbwgrkRTBüsm,tþimk[ RbBn§rkSa .

-[eRKOgGlgáarCatMNagéneskþIéføføÚr nig citþPPIþdl;RsþICaPriya .

karRKb;RKgKñaRbkbedayFm’

kñúgCIvItrs;enARbcaMéf¶ PriyasamIRtUvRbkan;Fm’ya:g ³

            -sc©³           ³   Rbkan;esckþIBitRtg; TaMgkay TMagvaca TaMgcitþeday\tman evocevr .

-Tm³            ³   Gb;rMTUnµan KWecHRKb;RKg;citþ hwVkhat; dusxat; sMGatcitþ[kan;Ets¥at .

-xnþI              ³ Gt;Fn; KWmancitþF¶n;minqab;RceLatxwg RBmTaMgecHRTaM nwg esckþIlM)akepSg²

                                    eTot .

-caK³          ³   lHbg; KWmanTwkha‘nlHbg;esckþIsuxsanþpÞal;xøÜn[dl;KñaeTAvijeTAmk                               dUcCa karCYyrkSaKñaenAeBlQWfáat;CaedIm rhUtmanTwkcitþCYyjatimitþTaMgsg xag .

RKU nig sisS

RKUCaGñkmanKuNrbs;sisS

RKUKb,IbdibtþicMeBaHsisS edaykarseRgaÁHtameKalFm’5RbkarKW ³

-dwknaMGb;rMsisS[CamnusSl¥ [eXIjKuNtémøénesckþIl¥

-beRgonsisS[yl;c,as; cab;ykcMenHdwg)anBitR)akd

-beRgonsisS[ecHkñúgviCa©epSg²edaysBVRKb;

-elIktMekInesckþIl¥rbs;sisSkñúgTIRbCMuepSg²

-eFVIkarrkSa cat;Ecg karBarsisSkñúgTisTaMgbYn .

sisSKb,IbdibtþicMeBaHRKUvij tameKalFm’5RbkarKW

-eRkayQrTTYl sMEdgkareKarB

-cUleTAbMerIkic©karepSg²

-eKarBsþab;»vaTedayl¥ ecHsþab[ekItbBaØa

-RbNib½tn¾edaykarbMerIkic©tUUctammanhucenH hucenaHcaedIm

-sikSaeronykcMeNHviC©a edayeKarBR)akdRbCaTukCakargarsMxan; .

bg nig b¥Ún

bg

-RtUvRsLj;b¥ÚnedayesµaH minRtUvRcENnkMNaj;KitEtRbeyaCn¾pÞal;xøÜn . RtUvEckrMElkGVI² [ b¥Ún)anbiePaK nig eRbIR)as;pg CYypøl;GaharrUbkrN¾b¥Ún[eronsURt dl;b¥ÚnmansaVmIPriya KYr éllkCYypÁt;pÁg;tamlT§PaB .

-RtUvmanBaküsMdIBieraHBisa TwkmuxrIkrayRbkbedayemtaþ kruNacMeBaHbÚ¥n kuMeRbIGMNac sMLút kMEhg Ga mwg .

-RtUvCYyykGasa pþl;RbeyaCn¾[b¥Ún dUcCaCYyeFVIkic©kar bgðat;beRgon Bnül;[sÁal;xusRtUv tamsmtßPaB .

-RtUvrab;Ganb¥Únya:gesµaHesµI minRbkan;eTaséBr¾ cgKMnMu emIlbMNaMpþnÞa p©aj;p©al [vinas edayehtuNamYyeLIy .

b¥Ún

-RtUvRsLaj;bgedayesµaH minRtUvRcENnkMNaj; KitEtRbeyaCn¾pÞal;xøÜn . RtUvEckrMElkGVI² [bg)anbriePaK nig eRbIR)as;pg . RtUvCYyTMnukbMrugbg   ywteyagbgkuMeGay rehmrham dundabCag xøÜnq¶ayeBk .

-RtUveRbIBaküsMdIBIeraHBisa kayvikarsuPaB eKarBbg kMuvayb£kesµinwgbg ha‘neRbIBakü Gamwg RBehIn\tKYrsm . minRtUvniyayGVIEdlna[ekItesckþIeGonxµasrvagbgb¥ÚnRbusRsI .

-RtUvCYypþl;RbeyaCn¾[bg dUcCaCYyhucenHhucenaH vtßúGVI²tambgÁab;rbs;bg . RtUvCYykic©Fur³ rbs;bg dUcCaCYyeFVIkargarepSg²tamsmtßPaB kMux©ilRcGUskMuKitEtTarR)ak;QñÜl GMBIbg .

-RtUvrab;Ganbgya:gesµaHesµI minRbkan;xwg cgKMnMuRbmafemIlgayeTaHbIbg)anRbRBwtþ xusmk elIxøÜn b¤k¾bgCamnusSlg;TIT½lRk KaµnbuNüskþik¾eday .  Kb,Irab;GaneKarBKat;kñúgzan³ Cabgrbs; xøÚnCadrab .

RkmuM nig kMelaH

yuvCnTaMg2BYkenH RtUvmansuCIvFm’cMeBaHKñaeTAmktamzan³erog²xøÜn ³

RsIþRkmMu

-tUvrkSaRBhµcarinIrbs;xøÜneGaybrisuT§ecHGt;Fn; kuMRbRBwtþknøgRbéBNIEdlNaMeGayefak xøÚnÉg vgSRtkUl nig GnaKtsVamIrbs;xøÜn .

-RtUvevorekøIRmak;EdlxilxUc .

-RtUvrab;GanburskMelaHdUcbgRbus b¤b¥Únrbs;xøÜn KWrab;GanedayGakaréføfñÚrkuMsiñT§sñaleBk kMuxøaceBk .

-ebIeXIjkMelaHenATINa BMuKYreTATIenaH b¤ k¥kRKEhmniyaybBaäitbeBäaogesIceFVIGakar júikj:k; [kMelaHha‘nemIlgayeLIy .

-RtUvmankayvikar nig BaküsMdIsuPaBrabsa cMeBaHkMelaH² .

-munnwgdak;citþesñhacMeBaHkMelaHNa RtUvRtiHsegátBinitü[sBVRKb;taMgBIvgSRtkUl KuNsmtþi smtßPaBcMeNHviC©a criyamaryaTélføwg[mantulüPaB Rbhak;RbEhlKañ lñmmatabitaRKYsar jatisnþaneBjcitþpg .

-ebIminTan;Cak;c,as;kñúgcitþcMeBaHeKeT minRtUveRbIBaküsMdI nig criya[eKsÁal;citþcMeBaH xøÜn)aneLIy . EtRtUvmancitþesµaHRtg; kan;Baküsc©³cMeBaHkMelaHNamñak;EdlxøÜn)ansnüa dac;xatehIy.

-RtUvRbugRby½tñ ecHGt;Fn; kMuePøItePøIneTAtamGMNaccitþesñharMelaPemIlgayRsþIePT [RCul xusc,ab;TMlab;RbéBNI EdlnaM[xUckitþiysxøÜn nig RKYsar .

-RtUvevormnusSNaEdkxilxUcelµaPesñha bMpøajRBhµcarrinIrbs;RsþIePT nig GñkelgRsIþpáamas CaedIm .

-RtUvrab;GanRsþIRkmMudUcCab¥ÚnRkmMu b¤bgRkmMurbs;xøÜn KWrab;GanedayesckþiéføfñÚr kMu[sñitsñalhYs RBMEdn nig kMueGayeqµIgéqµeBk .

-ebIeXIjRsþIRkmuMkMBugQr b¤edIr b¤GgÁúy enATINaCamYynwgRKYsareKkþI Etmñak;ÉgkþI minRtUvedIr eTAeFVIRcimRcum b¤ niyaybBaäitbeBäog k¥kkNþas;RKEhmesIceh‘akeRBaäóv EdlCaGakaremIlgay eKya:gkMsakenaHeT . ebImancitþRsLaj;cg;sYrcitþKñatamrebobsm½yniym enaH RtUvrk»kassMEdg GakarKYrsm sMuGP½yeTasCamun ehIyniyayesñIkarya:grcjmuxEtmþg kuMeRbIb£kefakTab[eKeCr Rbmaf.

-RtUvmankayvikar nig BaküsMdIsuPaBrabsaehIysc©³eTogRtg;eRbIBakü nag Gñk bg b¤b¥Ún CaedImkñúgTIcMeBaHmux nig kñúgTIkM)aMgmux .

-munnwgdak;citþesñhacMeBaHRkmMuNamñak; RtUvBicarNasegátBinitü[sBVRKb; taMgBIvgSRtkUl KuNsm,tiþ smtßPaB criyaymaryaT élføwg[mantulüPaBRbhak;RbEhlKña lµmmatabita  RKYsar jatisnþaneBjcitþpg .

-kMueRbIesñhae)akR)as;[eKxkcitþ xUccitþekItTukçevTnaeLIy . RtUvmancitþesµaHRtg; kan;Bakü sc©³cMeBaHRkmMuNamñak; Edlxøn)ansnüadac;xatehIy .

CIvit nig RTBüsm,tþi

kaEsVgrk nig karrkSaRTBü

eKalFm’CaRbeyaCn¾kñúgbc©úb,nñman4ya:g ³

-]dæansm,Ta      ³ dl;RBmedaykarts‘URbwgERbgrksm,tþitamCMnajviCa©CIv³edaysucrit .

-Garkçm,Ta         ³ dl;RBmedaykarrkSaRKb;RKg snSMsMécRTBüsm,tiþEdlxøÜnrk)an .

-klüaNmitþta   ³ Kb;rkmnusSl¥Camitþ KWmnusSecHdwg manKuNFm’CaGñkENnaMkñúgpøÚvl¥ .

-smCIvita           ³ ciBa©wmCIvitmantulüPaB KWecHkMNt;dwgcMNUl nig cMNay[lµmnwgRTBü EdlCacMNUl minhWuhaTUlayEtminRtUvkMNaj;eLIy .

bMENgEckRTBü

RTBüEdlEsVgrk nigrkSa)anl¥ehIy Kb,IEckCa4cMENk ³

-mYycMENksMrab; ³ sg; nig CYsCulpÞHsMEbg RBmTaMgciBa©wmGñkenAkñúgbnÞúk ¬GñkKYrciB©awm¦ [)ansuxeGay)anEq¥tTaMgGs;Kña . cMeBaHmatabitaRtUv TMnukbMrugCaBiess edaymanCUnR)ak;kas sMrab;elakcayvay nigeFVITan. cMeBaHkUnRtUvpÁt;pÁg; sBVRKb; edIm,I[suxPaBmaMTaMeronsURt)anl¥RbesIr.

-seRgÁaHjatimitþ TTYleP¶ov eFVITan ¬]TÞiskusldl;GñkEckzaneTAehIy¦ bg;Bn§dar bUCavtßú cMeBaHeTvta .

-eFVITkçiNaTandl;smNRBahµN_ nigbBVCit edIm,Ism,tiþTaMg 3kñúg brelak .

-BIrcMENksMrab;CaedImTunRbkbmuxrbr .

-mYycMENkeTotsMrab;TukbgáaresckþIGnþraymYydUcCa ePøIgeqHTwkCnn; ecarkmµCaedIm .

TMnakTMngrvagsIlFm’ nigvisyc,ab

c,ab;manlkçN³TUeTAmincMeBaH ehtudUcenHc,ab;RtUvEtekItecjBIqnÞHrYm edIm,IEsVgrk nUvsNþab; Fñab;reboberobrykñúgsgÁm. kñúgkarbegáItc,ab; enHeK)aneFVIkarviPaKeTAelIsIlFm’pgEdr BIeRBaHsIlFm’ CaviFanmYyRbePTEdlmaneKalbMNgEsVgrknUv ]tþmKtiényutþiFm’ dUcCac,ab;Edr. edaysarEtsIlFm’ bMerIral;sMnUmBr[sgÁmTaMgmUlTTYlyk)an ehIyGnuvtþtam)aneTotenaH )aneFVI[sIlFm’mantMél nig sßitesßrKg;vgSCanic©.

sIlFm’EdlbMerI[sgÁm nwgnaM[sgÁmenaHRbkbedayesckþIsuxsanþ mansuPmgÁl nigBMuman karCiHCan;ekgRbvBa½©Kabsgát;BIKñaeTAvijeTAmkeLIy. Rtg;enHehIyEdlBiPBelakTaMgmUl)anbegáIt nUvsiT§imnusSedIm,IkarBarRbeyaCn_buKÁl k¾dUcCabegáIt[mannUvnItiGnþrCati edIm,IkarBarplRbeyaCn_rbs; rdæ EdlTn;exSay ehIyRbeTskm<úCak¾eKarBsiT§imnusS k¾dUCanItiGnrCatiTaMgenaH kñúgkarGnumt½c,ab; pgEdr.

sIlFm’kñúgviC©aCIv³ nigsIlFm’kñúgsgÁm k¾mansarsMxan;xøaMgEdr edayeyIg)aneXIjenAkñúg bTbBa¢aépÞkñúgénRBwT§sPa maRta 59 Edlhammin[niyaykat;GñkdéT niyayvayRbharelIbuKÁl nigsMEdgGakar³epSg²EdlnaM[ xUcsNþab;Fñab;GgÁRbCMu. krNIenHk¾manEcgknúñgbTbBa©aépÞkñúgrbs; rdæsPa maRta 62 Edr.

sIlFm’vamanlkçN³twgrwigCagc,ab; eRBaHviFanenHmanbMngeFVI[mnusSl¥\tex©aHTaMgxagkñúg nigxageRkA eFVI[mnusSmanmnsikar cMEnkÉkc,ab;EsVgrkEtsNþab;Fñab;sgÁmEtb:ueNaÑH.

c,ab;cab;bgçM[mnusSRbtibtþi nigmanTNÐkmµEdlFanaedayGaCJaFrrdæ cMEnkÉsIlFm’man TNÐkmµxagkñúg minmannrNabgçMeT.

karFøaក់ចុះénsIlFm’kñúgsgÁmExµr

mUlehtuEdleFVI[sIlFm’rbs;ExµrFøak;cuH

            mUlehtuEdleFVI[sIlFm’RsutcuHbNþalmkBIPaBTn;exSayénkarGb;rMsIlFm’enAkñúgmUldæan TaMg bIKw sgÁm RKYsar nig salaeron³

sgÁm

            -bNþajBt’mannana dUcCa viTüú TUrTsSn_ karEst TsSnavdþI RbelamelakminTan;QrelI eKalkarN_ÉkPaBKñaxagkarGb;rMsIlFm’dl;mhaCnTUeTA[manPaBsuRkwt.

            -CaTUeTA GCJaFr RKYsar salaeron minTan;)anÉkPaBKaedayQrelIeKalkarN_Gb;rM sIlFm’dl; kUnRbus-RsI EdleBjv½yCMTg; b¤ v½yeronenAfañk;mFümsikSa.

            -rdæaPi)alminTan;manlT§PaBTb;sáat;)anTaMgRsugnUrkarhUrcUlénvb,Fm’rbreTs dUcCa³ PaBynþ sicsIu sMelokbMBak;sicsIu rUbft nig TsSnavdþIGassaPas El,gsIusg ehÁm eRKOgejón fñaMsMerIb karcab;CMrit karCYjdUrePT GMeBIe)ak;R)as; Xatkmµ qk;bøn;>>>>CaehtuEdlgayeFVI[ ekµgCMTg;qab;Rtab;tam dUcCaCemøaHKñaÉg QaneTArkXatkmµ elImitþRskrv½y nig QaneTArkkar)at;bg;RbéBNIsIlFm’d¾l¥BI sm½ymun².

-PaKeRcInénRbCaBlrdækñúgsgÁmCaTUeTAzitenAkñúgPaBRkIRkxSt;exSay. PaBRkIRkkñúgsgÁmenH ehIyEdlCMrujmnusS[h‘anRbRBwtþelµIs taMgBIkMritRsalrhUtdl;kMritF¶n;dUcCa karlYc karqe)ak karbeBäaat karbøn;karbgá[manrbYssñam rhUtdl;Xatkmµ. manmnusSCa GñkKMrUsIlFm’l¥tictYceBk EdlbnSl;TukkñúgsgÁmBICMnan;mun eBalKWPaK eRcIn énCYrmRnþIraCkar eRcInEtKitBIRbeyaCn_ b¤¤ pltéRmpÞal;xøÜn eTAtamtYnaTInigParkic©rbs;xøÜn BIGñk EdlmkBwgBak; )ann½yfa eKKitEt R)ak;cMNUlsMrab;tRmUvkarpÞal;xøÜneRkABIR)ak;Ex ehIyminKitBIGñkRk b¤ GñkxVHxat GVITaMgGs; . GñkxøHeTot eFVICamineGIeBI cMeBaHsIlFm’ EdleFVI[ eKminecHeKarBcas;TuM nig RsþIman  épÞeBaH  dUcCaenAkñúgrfynþRkug eKGgúÁyeFVIRBegIyTuk[tacas; b¤ RsþImanKP’ Qrkan;r)arEdk kñúgrfynþRkug.

-sisSbzmsikSa nig mFümsikSa CaTUeTA KµanCMenOelICYrGaCJaFrBukrlYy dUcCa karTar luy BIm©as;yanCMniH EdleRKaHfñak;cracr Taresah‘uyBIkarCYrykGasarbnþicbnþÜcTarluyeRcInBI GñksMu sMbuRtkMeNItsMbuRteFVIbuNü sMbuRtEhrsB sMbuRtGaBah_BiBah_>>>>>.

-mnusScas;cab;BIGayu 35 qñaMeLIgeTA CaCYrmnusSEdlrs;enA eday)anqøgkat; rbbBuk rlYy sRgÁameRKaHP½yxaøc rbbRbl½yBUCsasn_ kar)at;bg; sIlFm’ RbéBNIsasnakñúgsgÁm kar)at; bg; kmµsiT§pÞal;xøÜn eRKaHGt;Xaøn kar)at;vb,Fm’ nig sgÁmFm’ EdlbnSl;TuknUv plvi)akxagEpñk sIlFm’ rhUtmkdl;sB§éf¶enH ehIymnusScas;TaMgenH minmansmtßPaBRKb;RKan; edIm,IENnaMekµg[yl; nigmanCMenOelIGMeBIl¥ nig GMeBIGaRkk; )ab nig buNü )aneLIy .

-GaCaJFrminmanlT§PaBbRgáab GMeBIBukrlYy)an nig CnBukrlYy)an enAtamsßab½nnana EdlCa sßab½nrd§ kñúgsgÁm.

-tulakar karBarCnBukrlYy CnRbRBwtþelµIs BiruT§Cn nig ]Rkwd§Cn edayrMelakelI siT§ nig sc©³yutþiFm’rbs;CnsøÚtRtg; ehIyBiruT§Cn nig ]Rkwd§Cn eTACaGñkEdlminmaneTaséB.

-karhUrcUléneRKOgejon fañMsMerIb kavhit >>>>BIRbeTsCitxag gayeFVI[CMTg;manGarmµN_rMePIb xusBIFmµta)at;bg;sµartIyl;dwgxusRtUvmancitþkøahan ha‘nRbRBwtþbTelµIskñúgsgÁm.

-raCrd§aPi)almin)an[témøx<s; cMeBaHGñkmancMeNHdwg nig muxCMnajx<s; EdlmansIlFm’ manKuNFm’mansuCIvFm’ EteK[témøEtGñkmanGMNac manRTBüsm,tþieRcIn eTaHNaCaGñkenaHCaCn BalaGava:Es BukrlYynig smÖar³niymk¾eday. rIÉkarelIkkMBs; nig [témø dl;FatuBitCak;Esþg cMeBaHKuNPaBGb;rMKWmanEtelIRkdasehIyfñak;elI eCOCak;eTAelIr)aykarN_EkøgkøayBIfñak;eRkam.

-KNbkSniymeBk CaehtueFBI[mnusSRbkan;bkSBYkniym xVHFm’samKÁI xVHGFüaRs½y nigeFVI[ mnusSha‘nRbRBwtþbMBanelIsiT§CnsøÚtbUt EdlenAkñúgKNbkSNamYyeTot edayKaµneTaséBnaM[GñkÉ eTot²ha‘neFVItam emøa:HehIysIlFm’ nig samKÁIFm’k¾ecHEtRsutcuH.

salaeron

-R)ak;ExRKUtic RKUminsUv)anykcitþiTukdak;beRgon Gb;rMsisS ehIyeqøóteFVIkareRkA. CaTUeTA R)ak;ExmRnþIraCkarzitenAkMritTabsþg;darénCIvPaBkñúgsgÁmx<s; tRmUvkarRbcaMéf¶x<s; CaehtunaM[RKUnig mRnþIraCkareqøótrkkéRmeRkA nig RbRBwtþGMeBIBukrlYy.

-RKUlk;emeron[sisSéføeBkTarluysisSeBkcb;ema:grd§ lk;nMcMNIkñúgfñak;eron.

-RKUehAsisS[eTAeronKYrCamYy sisSNamineTA )anBinÞútic sisSeTAeronTaMgeTIsTal;.

-sisSsUkluyRKU b¤ nayksala edIm,I)anBinÞúqmas b¤ BinÞúRblg CaehtunaM[sisS Gs;CMenOelInaykelIRKU.

-viFIbeRgonrbs;RKU minGacTak;TajTwkcitþ b¤ bMpusKMnitsisS[cg;eronCamYy.

-RKUxVHbec©keTsKruekaslükñúgkarGb;rM nig RKb;RKgvin½ysmUhPaBsisS.

-cMnYnsisSd¾eRcInelIsBI 35 nak;kñúgfñak;eronnImYy² eFVI[RKUBi)akRKb;RKg  nigGb;rM.

-RKUminyl; b¤ minRBmeRbIR)as; eKalviFIsisSmCÄmNÐl kñúgkarbeRgonsisS EdlGacbMpus KMnitsisS[cg;eron²xøÜn.

-RKUb¤salaeronminmanmUld§ansMPar³]beTsRKb;RKan; salaeronCYbkarlM)ak xVHbNÑal½y xVH bgÁn;Gnam½y xVHTIFøa sYnc,ar fñak;eronmins¥at minGacTak;TajTwkcitþsisS[RsLaj;karsikSa.

-nayksalab¤RKUbeRgon minmansmtßPaBkat;bnßy GRtasisSeronRtYtfñak; sisSeronexSay nig sisSe)aHbg;karsikSa eFVI[sisSGs;CMenOelIsalaeron.

-RksYgGb;rM nig salaeron minTan;)an[témød¾smRsb cMeBaHema:gbeRgonsIlFm’ nigBlrd§viCa© ehIyeKcat;Tukfa Caema:g\ttémø cg;eronk¾)an min)ac;eronk¾)an b¤ k¾eronykEt BinÞúCakarlµm smrmüehIy ehIyeKxMbMpusKMnitsisS[eronEtviTüasaRsþBit edIm,IeTARblg)anelxl¥ sMrab;eron enAmhaviTüal½y edIm,Irkkargar)aneFVIya:ggay.

-salaeronÉkCnmYycMnYn minRBm[témødl; vb,Fm’ RbéBNI nig RbvtþisaRsþExµr KWeKKit EteronPasabreTs nig Bt’manviTüa Etmþg edIm,Iqab;)ankarGareFVI kñúgsgÁm.

-kmµviFIsikSamanxøwmsarTn;exSay kñúgkarbRBa©ab xagEpñkGb;rMsIlFm’dl;CYrsisS dUcCakmµviFI sikSaPasaExµrenAkMritmFümsikSasB§éf¶enH RtUv)aneKkat;Ggán;sac;erOgmYyduM²elIkykmk[sisSeron EdlCaehtueFVI[)at;bg;Gtßn½yénkarbNþúHsµartItsU‘ karGb;rMGMeBIl¥ GMNt;Fµt; kardak;TNÐkmµdl; GMeBIGaRkk;kñúgsgÁmExµr.

-mCÄd§ansalaeronBurlYy eFVI[sisSxVHCMenOelIkarGb;rMrbs;RKU dUcCa RKUTarluysisS eBlcb;ema:gbeRgonmþg² lk;emeronéføeBk. sisSxøHGvtþmaneRcIneBk sUkluyRKU b¤ nayksalaedIm,I)anBinÞúeLIgfñak; b¤ eTARblgCamUlehtu eFIV[sisSemIlRsalelIbuKÁliklkçN³ rbs;RKUbeRgon.

-sµartIRbkan;ePTenAkñúgsalaeronedaysisSRsI minGaceFVIkarb¤eronCamYyRkum)an CamYysisS Rbus. KaµnkarecHCYyykGasarKañ sisSexSayminGacGaRs½yTak;TagR)aRs½yTak;Tag)anCamYy sisSBUEk. sisSxøHRbkan;RkumRbkan;bkSBYk.

-nayksala b¤ RKUbeRgon min)ancab;GarmµN_dl;TsSn³Gb;rMbBaØajaN nig sIlFm’dl; smUhPaBsisS min)antamdanskmµPaBsisSEpñksIlFm’ TMnak;TMngrvagsisS nigsisSCamitþPaB TMnak;TMngCamYyRKUCamYYybuKÁlikkariyal½y. nayksalamin)an[témø eTAelIkmµviFIGb;rMsIlFm’ kñúg kalviPaKsikSa.

-karGb;rMsIFm’ manTsSn³TabexSay enAtamPUmisikSataMg qñaM1979 edayykcitþTukdak; EtelIsµartIsamKÁIPaB km<úCa-evotNam-Lav nig karcgkMhwgCamYybnRbl½yBUsasn_ edayxkxan min)anpþl;nUvKMnitcMeBaHkarGb;rMsIlFm’eTAtamRbéBNIkñúgsgÁm. kumar nig CMTg;EdlFøab;qøgkat; rbbRbl½yBUCsasn_Cit 4qñaM ehIyeRkayqñaM1979 xøH)ancUleronkñúgsalaeron xøHGt;)aneron. kmµviFIGb;rMsIlFm’fñak;bzmsikSaeRkayqñaM1979 Xaøtq¶ayBI kmµviFIGb;rMsIlFm’ EdlFøab;GnuvtþkalBI qñaM1932 nig qñaM1958 enAkMritbzmsikSaedaypSarP©ab;eTAnwgvb,Fm’ RbéBNI sasnakñúg sgÁmEdleFVI[sIlFm’sgÁmmantMémøx<s;. dUecñHplvi)akénkarRsuHcuHxagEpñksIlFm’sgÁmsBVéf¶enH k¾bNþaymkBI rbbRbl½yBUCsn_ nig xøwmsarGb;rMsIlFm’ enAkñúgsalaeroneRkayqñaM1979 EdlbnSl;Tuk[manplvi)akénkarRsuHcuHxag EpñksIlFm’sgÁm nasBVéf¶enH.

-sisSmaneBlevlatic enAkñúgsalaeron b¤edIr)at;BIpÞH eTAesBKb;bnRbRBwtþelµIs xVHkar tamdanBI«Bukmþay b¤ GñkNaBüa)al[)anditdl;. sBVéf¶enHeTaHNaCa RbeTskm<úCaeyIg qøgput sRgÁamraMuér: ehIyk¾edayk¾enAEtmansalabzmsikSa nig mFümsikSaxøH tRmUv[sisSeronBIBIrevn eTAbIevnkñúgmYyéf¶. rUbPaBEbbenHeFVI[sisSmaneBlevlaeRcInenAeRkAsalaeron. kñúgcMeNamsisS TaMgenHmansisSxøH CYyeFVIkar«BukmþayenApÞHCYylk;dUr CYYykargarERscMkar CYyXVaeKal-RkbI ÉsisSxøHeTotRtUv«BukmþaybTENþtbNþay>>> EdlCaRbkarmYyeFVIeGayCMTg;eTAesBKb; CamYyRkumbgFM ecHeRbIeRKOgejón ecHpwkRsa ecHCk;)arI ³ ebIkUnRsIRtUvGñkCitxagTieTon ebIkUnRbusc,as; CaCab;bTelµIsCaminxan.

-RKUcUlbeRgonyWt nig karecjBIfñak;munem:agkMNt; CaehtueFVI[sisS)at;bg;CMenOeTAelI sIlFm’viC©aCIv³rbs;RKU.

-GsmtßPaBénkarCMruj[sisS maneBlevlaeroneBjmYyéf¶ kñúgsalaeron EdlCabuBVeht ud¾BisidæsMedAkat;bnßyskmµPaBesBKb;CamYyCnGavaEs bnEl,gsIusg b¤ CnelµIrbs;CTn;.

RKYsar

-emRKYsarmankMritvb,Fm’Tab KµanmuxCMnajkargar rkR)ak;cMNUl)antictYc minGaceqøIytb )aneTAnwgtRmUvkarkñúgRKYsar CaehtugayCMruj«Buk b¤ kUnRbs[ha‘nRbRBwtþwelµIsxusKnøgsIlFm’ dUcCalYcbøn; Xatkmµ>>> CaedIm.

-emRKYsarCaGñkejónRsa elgEl,gsIusg kUneRcIn R)ak;cMNUlRbcaMéf¶ b¤RbcaMExtictYc sáÜcesþIgeBkehIykUnecAmin)aneronsURtEvgq¶ay ÉkñúgRKYsareBareBjeTAedayGMeBIhwgSa.

-RKYsarminmanmeFüa)aysMrab;plitkmµ minmankargarFVIeRkABIkmøaMgBlkmµ nigEl,gsIusg xVHkarGb;rMnig karyl;dwg[)aneRCARCH ehIyQaneTArkkareRbIGMeBIhwgSa karlYc karbøn; nig Xatkmµ.

-RKYsarEdlbENþtbeNaþykUn b¤ kan;eCIgkUn edayminRBmTTYlsÁal;kMhuskUn CaBiess «BukmþayCaGñkmanRTBü b¤ manGMNacbuNüskþikñúgsgÁm CaehtueFVI[kUnmanGagb¤beNþay [kUnyk GMNacbuNüskþi«Buk eTAbgá[mansñam rbYseTAelIGñkRskv½y b¤ saFarNCn h‘anRbRBwtþGMeBIXatkmµ edIrGukLúkTIpSar salaeron b¤ kEnøgsaFarN³ ehIymanCMenOfa xøÜneKminmaneTaséBGVIeLIy.

-«BukmþayCab;rvl;rksIu b¤ Cab;kargar minmaneBltamdanskmµPaBkUn dUcCakUnmincUl salaeronkUnGvtþmaneRcIn kUnmin)aneFVIqmas kUnRbRBwtþbTelµIs kUnesBKb;RkumbgFM >>>.

-kUnEdlRtab;kUnGñkmansMbUrEbb TarsMPar³nigluykak; BI«BukmþayCaerOy² ehIyeronexSay enAfñak;dUcCaGñkmanluysMbUrEbbxøH cUlcitþTijsMPar³[kUneRbIR)as;tamEbbRbkYtRbECg EdleFVI[kUn mRnþIraCkar b¤ kUnRbCaCnmanRTBüfñak;mFümxøHRtab;tam edayTar[«BukmþayTijsMPar³[dUcmitþPPþi EdlCakUnGñkman.

-kUnEdledIr)at;BIpÞH mincUlfñak;eron esBKb;bnRbRBwtþelµIs niyaykuhk«Bukmþay.

-RKYsarEdlmanTMnas;bþIRbBn§Cajwkjydg manGMeBIhwgSa eCredoltµHbµI-RbBn§ edayBakü sMdIGsursxVHsIlFm’.

-«BukmþayxøH min)anGb;rMENnaMkUnGMeBIRbéBNIsIlFm’kñúgsgÁm kalBIkUnenACakumar KWmin)an Gb;rM b¤ Tmøab;kUn[ecHsMBH ecHGt;Fµt; ecHts‘UBüayameronsURt ecHedaHmYk eBlcUlpÞH cUlvtþ CYbmnusScas; nigeRKaHfñak;énkaresBKab;mitþPPþiminl¥.

-\riyabfpÞúynigsIlFm’sgÁm rbs;RBHsgÇxøH EdlminsmCa Gñkkan;Fm’vin½yeTAtamKnøg RBHBuT§sasna EdlCaTIskáar³rbs;mhaCnCaTUeTAkñúgsgÁm eFVI[mnusS)at;bg;CMenOsIlFm’buNü)ab zansYK’ zannrkdUcCa RBHsgÇemIlvIedGU GasGaPas RBHsgÇRbeRCosbiNÐ)aRtkñúgTIpSad¾ceg¥ót RBHsgÇmanCemøaHCabkSBYkEbgEckvtþCaBIr RBHsgÇ b¤ GacarüTas;ETgKañerOg)at;bc©½yvtþ RBHsgÇ lYcmanRsIesñh_CaedIm.

-RKYsarEdlmanTmøab; cayvayx©Hx©ay xVHkarsnSMsMéc eQøaHeCrKñajwkjydg.

-«BukmþayxVHkartamdankUn beNþay[kUnedIrGukLuk TIpSar salaeron TIkEnøg saFarN³dUcCaCiHm:UtUehaH CiHm:UtUCMnHePøIgRkhm eRbIsMdIGasGaPas cUlbnEl,gsIusg ecHpwkRsa ecHCk;)arI ecHcUlkEnøgeBsüaha‘neQøaHRbEkkCamYyGaCJaFrb¤mnusScas; ha‘neRbIGMeBIhwgSa Bak;mYk cUlvtþ niyayCamYymnusScas; b¤RBHsgÇedaylUkédRCajeha):av bgáTMnas;kñgkEnøgsaFarN³ eFVI[sgÁmRcbUkRcbl; sÞHcracr RbRBwtþbTelµIsb¤ bT]Rkwdæ >>>.

-«BukmþayGñkman pþl;sMPar³[kUneRbIR)as;d¾TMenIb²eTAtamkarTamTarrbs;kUn tamEbbRbkYt RbECg CamYykUnGñkdéT eTaHNaCakUnrbs;xøÜneronexSay ya:gNak¾eday.

-kUnEdlkMRBa«Buk b¤ kMRBamþay b¤ kUnEdlrs;enACamYysac;jati ehIyminmanGñktamdan skmµPaB b¤GñkCYyGb;rMxagEpñksIlFm’[)anditdl; b¤ k¾manGñkCYyBnül;ENnaM[sÁal;buNü)ab GMeBIl¥ GMrBIGaRkk; nigplvi)akénkareRbIR)as;eRKOgejón nig karhitkav CaedIm.

dMeNaHRsayedIm,IelIksÞÜyvb,Fm’ nigsIlFm’Exµr

bc©úb,nñkarRsutcuHénsIlFm’rbs;CMTg; k¾dUcCa sIlFm’saFarN³Cn kñúgsgÁmCaRbkarmYy EdlRtUvRbkasGasnñ b¤ ykcitþTukdak;elIkkMBs;nigEktMRmUveLIgvij[)anTan;eBl cab;taMgBIeBlenH teTAedayEp¥kelImUldæan3dUcCa sgÁm RKYsar nig salaeron.

sgÁm

-bNþajBt’mannanadUcCaviTüú TUTsSn_ TsSnavdþI RbelamelakRtUvÉkPaBKñaQr elIeKalénkarGb;rMsIlFm’dl;mhaCn.

-RksYgGb;rMyuvCn nigkILaRksYgBt’manRksYgvb,Fm’ nig viRcsil,H nig RksYgmhaépÞ KYrQrelIeKalkarN_ÉkPaBKñanigshkarKñaRbkbedayRbsiT§PaB kñúgkarkMcat;[ )anCasßaBrcMeBaHkar hUrcUlénvb,Fm’breTsEdlCH\T§iBlGriC©manmkelIvb,Fm’RbéBNIExµrdUcCaExSPaBynþrUbftTsSnavdþIsiiucsIEl,gsIusgkarcab;rMelakkumareRKOgejónkarcab;CMrit kare)akR)as; karlYckarbøn; nig Xatkmµ EdlecHEtekItmanCaerogral;éf¶enAelITwkdIRBHraCaNacRkkm<úCa.

-hamXat;ral;karcak;pSayRbelamelakGasGaPaselITMB½rkaEst nig TsSnavdþI EdlCH \T§iBlGviC©manmkelIsgÁmExµr.

-elIkkMBs;nigeGaytMéldl;CnCamnusSmansIlFm’EdlCaKMrUsMrab;ENnaMGñkCnan;eRkay eGay sÁal;tMélsIlFm’.

-GaCJaFr nig tularkarRtUvlubbM)at;ecalenAGMeBIBukrlYyRbkan;enAsc©³yutiFm’ edIm,IeGayeK eCOCak;elIGaCJanigtulakar.

-raCrdæaPi)alRtUv[tMételIGñkmancMrnHdwg nig muxCMnajx<s;Edlman sIlFm’ KuNFm’ suCIvFm’ ehIyRtUvlubbM)at;ecarkar[témþdl;GñkmanGMNacRTBüsm,itþeRcIn.

-raCrdæaPi)alRtUverobcMsNþab;Fañb;kñúgsgÁmeGayRsbnigc,ab;edaylubbM)at;enAPaB GnaFietyüGsnþisgÁmGesßrPaBRcbUkRcblEdlCaRbkarEdleFVIeGayRbeTsmanPaB cracl.

-GaCJaFrRKYsarsalaeronRtUvÉkPaBKñaedayelIkkMBs;karGb;rMsIlFm’dl;kUnRbusRsI edIm,I[BYk eKxøacCaBlrdæl¥.

-rdæaPi)alRtUvpSBVsSayeGay)anTUlMTUlayBIsIlFm’suCIvFm’kñúgsgÁmeGaydl;RbCaCnyl;.

RKsar

-«Bukmþay b¤ GñkCaGaNaBüa)alKYreqøóteBlGbrMENnaMkUneGayeRcInedIm,I [kUnecH EsVg yl;BIGMeBIGaRkk;nigeRKaHfñak; EdlekIteLIgBITegVIpÞúy nigc,ab;kñúgsgÁmpÞúyBIRbéBNIsIlFm’rbs;mnusS Cati.

-Gb;rMkUN[sÁal;RbéBNIsIlFm’kñúgsgÁmecHyl;nigemIleXIjGtþRbeyaCn_énkaesikSa.

-Gb;rMkUn[ecHKYrsmecHelIkédsMBHkarfVaybgÁMRBH nigRBHsgÇ nigtamdanral;TegVInigskmµPaB kUneGay )anditdl;.

-emRKYsarRtUvtaMgxøÜnCaGñkdwknaMd¾l¥mñak;kñúgRKYsar edayminejónRsa elgEl,gsIusg EdlCa TegVIb:HBal;dl;kUnecA.

-lubbM)at;GMeBIhwgSakñúgRKsareRbIkUnhYskmøaMgBlkmµxVHkarGb;rM EdlCaRbkarmYyQandl;kar lYcbøn;.

-RKYsarRtUvykcitþTukdak;elIkUnedayminbENþteNþaykUnkan;eCIgkUnminRBmTTYl sÁal;kMhuskUn nig karykGMNac«BukeTAeRbIedayrMelakelIsiT§GñkdéT.

-emRKsarelIkkMBs;kMritvb,Fm’rbs;xøÜnRtUvmanmuxCMnajkargar edIm,IrkR)ak;cUleGay )aneRcIn EdleqøIytb nig tRmUvkarkñúgRKYsar.

-«BukmþayminRtUvpþl;sMPar³TMenIb²tamkarTamTarrbs;kUntamEbbRbkYtRbECg.

salaeron

-RksYgGb;rM nig salaeronKYrEtRbemIleLIgvijcMeBaHxøwmsarGb;rMsIlFm’enARKb;kMrit sikSa nig [témøx<s;eTAelIkarsikSamuxviC©aenHTaMgRTwsþIk¾dUcCakarGnuvtþCak;Esþg.

-mCÄdæansalaeronRtUvlubbM)at;GMeBIBukrlYyedIm,IeFVIeGaysisSmanCMenOeTAelIkarGb;rM.

-nayksala nig CYrRKUbeRgonk¾RtUvtamdanralTegVIskmµPaBsisS nig karGb;rM[)an eTogTat;pgEdl.

-nayksalaRtUvrkviFankarfµIedIm,I[sisS)ancUleroneTogTat; nig )aneroneBjmYyéf¶eBj.

-salaeronRtUvmanmUldæansMPar³]beTs[)anRKb;RKan; EdlCaktþamYysMrab;Tak; TajTwkcitþ sisS[Rslaj;karsikSa.

-salaeronRtUv[témød¾smRsbmYycMeBaHema:gbeRgonsIlFm’ nig BlrdæviC©a EdlTukem:agenH CamuxviC©acaM)ac;RtUvsikSa.