| ស្ត្រីយ៉ាងណាហៅថាល្អលើសស្ត្រីទាំងពួងក្នុងលោកនេះ ទឹកយ៉ាងណាជាទឹកផ្អែមឆ្ងាញ់លើសទឹកទាំងពួងក្នុងលោកនេះ ត្រីយ៉ាងណាដែលមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ពីសាលើសត្រីទាំងពួងក្នុងលោក នេះ? សៀវភៅគតិលោក សូមឆ្លើយថាៈ ជាតិស្ត្រីល្អលើសគេនោះ បើនិយាយដោយរូបគឺស្ត្រីប្រកបដោយ បញ្ចពិធកល្យាណី តែបើនិយាយដោយធម៌គឺស្ត្រីមានមាយទល្អនេះឯង បើនិយាយដោយវោហារវិញនោះ គឺស្ត្រីប្រពន្ធគេនោះឯង ហៅថាល្អលើសស្រ្តីក្នុងលោក។ ហេតុអ្វីបានជាថាលើសគេនោះ ព្រោះស្ត្រីប្រពន្ធគេនេះមានទោសខុសទាំងពីរផ្លូវ ថាបើបុរសណាទៅប្រព្រឹត្តកន្លងបវេណីនោះហើយ គឺក្នុងលោកនេះ តែគេដឹងឮហើយ គេចាប់ទៅប្តឹងដល់សាលាជំនុំ។ សាលាជំនុំ ក៏ពិនិច្ឆ័យដាក់គុកដាក់ទោស ឯខាងផ្លូវបរលោកនោះសោតក៏បានបាបធ្លាក់ទៅសោយទុក្ខក្នុងអបាយភូមិ បួនមាននរកជាដើម។ កាលដែលដឹងហើយថាមានទោសបែបនេះហើយ ហេតុអ្វីបុរសលែងពុំបាន យ៉ាងនេះឯងហៅថាស្រីល្អលើសលែងក្នុងលោក។ ឯទឹកដែលផ្អែមពីសាលើសទឹកទាំងពួងនោះ គឺសុរានេះឯង។ មែនពិត ឯទឹកសុរាបានជាថាផ្អែមលើសលែងនោះ ព្រោះទឹកសុរានោះ ទោះបីគេហាមមិនឲ្យបិទ មិនឲ្យធ្វើខ្លួនឯង ក៏នៅតែរកប្រាក់ទៅទិញពីចិន។ ឯទោសផឹកសុរា គឺបង់ប្រាក់១ គឺផឹកទៅហើយកើតស្រវឹងវង្វេងចិត្ត ទៅប្រព្រឹត្តការជួអាក្រក់ផ្សេងៗ មានបង្កពាក្យជម្លោះប្រកែកប្រកួតជាដើម១ មានទោសធ្លាក់ទៅអបាយភូមិទាំងបួន១ អ្នកលេងសុរាសឹងដឹងប្រាកដថាផឹកសុរានេះជាទីនាំមកនូវសេចក្តី ទុក្ខទោសទាំងអស់ តែនឹងលះលែងពុំបាន បើដូច្នេះសុរានោះមិនជាផ្អែមលើសគេហើយហះ បានជាមនុស្សយើងលះលែងពុំរួចយ៉ាងនេះ។ ឯត្រីដែលមានរសពីសាលើសត្រីនានានោះគឺត្រីព្រលូងនោះឯង បានជាថាត្រីព្រលូងមានរសពីសានោះ ព្រោះដឹងថា ត្រីព្រលូងនេះ ជួនបរិភោគទៅហើយពុលក៏មាន តែនឹងលះបង់ពុំបាន បើដូច្នេះត្រីព្រលូងនោះ មិនឆ្ងាញ់លើសគេហើយហះ បានជាមនុស្សលះលែងពុំបាន។ (ស្រង់ចេញពីសៀវភៅគតិលោកភាគ១ និពន្ធរៀបរៀងដោយ ឧកញ៉ាសុត្តន្តប្រីជា ឥន្ទ បោះពុម្ពលើកទី១០ ព.ស២៥៣៩ ការផ្សាយរបស់ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ) |
 |
8.2.55
ស្ត្រីយ៉ាងណាហៅថាល្អលើសស្ត្រីទាំងពួងក្នុងលោកនេះ?
ល្បិចឆបោកក្នុងសង្គម
យើងគ្រប់គ្នាគួរ ប្រុងប្រយ័ត្នជាប់ជានិច្ចជាមួយល្បិចបោកប្រាស់ ក្នុងសង្គមមនុស្ស។ ពួកជនបោកប្រាស់ ចេះល្បិចប្លែកៗគ្រប់រូបភាព។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាល្បិចដែលពួកជនល្មើស តែងប្រើប្រាស់ៈ ល្បិចចោរបោកអ្នកលក់កុំព្យូទ័រៈ ជនល្មើសប្រើល្បិចថាខ្លួនស្នាក់នៅសណ្ឋាគារនេះ ឬសណ្ឋាគានោះ ចង់កម្មង់ទិញកុំព្យូទ័រយកទៅទំពាក់ក្នុងសណ្ឋាគារ។ លុះដល់ពេលត្រូវផ្ទេរលុយឲអ្នកលក់ ក៏រត់គេចខ្លួនបាត់ ហើយប្រមូលយកកុំព្យូទ័រ ទៅតាមខ្លួនអស់។ (សម្រង់អត្ថបទ ពីគេហទំព័រដើមអំពិល)ល្បិចបោកយកគ្រឿងអលង្ការក្នុងសណ្ឋាគារៈ ចោរស្រី ទូរស័ព្ទល្បួងហៅស្រ្តីពីរនាក់ ភរថាទៅដើរលេងជាមួយភ្ញៀវ។ ប៉ុន្តែមុនពេលដើរលេង ចោរស្រីបបួលស្រ្តីទាំងពីរទៅម៉ាស្សាក្នុងសណ្ឋាគារសិន ដើម្បីឲភ្ញៀវមើលទៅឃើញស្អាត។ ពេលចូលក្នុងបន្ទប់ប្តូរខោអាវ ក៏ប្រាប់ឲស្រ្តីទាំងពីរដោះអលង្ការចេញ អស់ពីខ្លួនទុកក្នុងបន្ទប់។ ពេលចូលទៅបន្ទប់ម៉ាស្សា ចោរស្រីធ្វើជាខ្ចីទូរស័ព្ទ តេទៅភ្ញៀវនៅខាងក្រៅបន្ទប់។ ឆ្លៀតឱកាសដែលពួកនាងទាំង២នាក់កំពុងឱ្យគេ ម៉ាស្សាខ្លួនឱ្យនៅឯក្នុងបន្ទប់នោះ ខ្លួនក៏ចូល ទៅក្នុងបន្ទប់ប្ដូរសំលៀកបំពាក់ រួចដោះ គ្រឿងអលង្ការកាឡៃរបស់ខ្លួនដូរយកគ្រឿងអលង្ការមាសបា្លទីនរបស់ពួក នាង រួមទាំង ទូរស័ព្ទដៃមួយគ្រឿងដែលខ្ចីទូរស័ព្ទទៅភ្ញៀវផងដែរ ហើយគេចខ្លួនចេញមកខាងក្រៅ សណ្ឋាគារ។ (សម្រង់អត្ថបទសារព័ត៌មាន កោះសន្តិភាព ចុះថ្ងៃ អង្គារ ទី ២៥ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០១០) ល្បិចទម្លាក់មាសក្លែងក្លាយៈ ល្បិច នេះ ជនល្មើសធ្វើជាហៅជនរងគ្រោះ ថាជនរងគ្រោះជ្រុះរបស់។ លុះជនរងគ្រោះឈប់ មើលទៅឃើញថង់មាសក៏មានចិត្តលោភលន់ចង់បាន។ ជនល្មើស ក៏ប្រើល្បិចធ្វើជាសុំចែកគ្នា ព្រោះខ្លួនជាអ្នកហៅជនរងគ្រោះឲរើស។ រូបភាពនៃការបោកប្រាស់មានផ្សេងៗគ្នា។ ជួនកាល ជនល្មើសបបួល ជនរងគ្រោះប្តូរមាសក្លែងក្លាយដែលជនរងគ្រោះគិតថាជាមាសពិតជាមួយ អលង្ការរបស់ជនរងគ្រោះ ឬជួនកាលជាមួយម៉ូតូ ឬវត្ថុមានតម្លៃផ្សេងទៀត។ ល្បិចនេះ មានវត្តមានក្នុងសង្គមយូរណាស់មកហើយ តែជនល្មើសនៅតែធ្វើសកម្មបានសម្រេច ជួនកាល។ ល្បិចរើសបានលុយ ៦០០០ ដុល្លារ បបួលចែកគ្នា ដោះយកអស់គ្រឿងអលង្ការៈ ស្ដ្រីដែលចាញ់បោកគេនោះឈ្មោះសន ចាន់ធី អាយុ៣៨ឆ្នាំ មានទីលំនៅក្នុងភូមិកាប៉ាស់ ឃុំឈើតុំ ស្រុកក្រគរ ។ ស្ដ្រីរូបនេះបានរាយការណ៍ប្រាប់ ប៉ូលិសថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ មិថុនា នោះគាត់បានមកទិញអីវ៉ាន់នៅផ្សារពោធិ៍សាត់ ។ ខណៈពេលកំពុងដើរក្នុងផ្សារស្រាប់តែឃើញស្ដ្រី៣នាក់មិនដែលស្គាល់ ហើយម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះបានមកខ្សឹបប្រាប់ថា ពួកគេរើសបានលុយចំនួន៦.០០០ដុល្លារ ជួយលាក់ការណ៍ផងចាំយើងចែកគ្នា៤នាក់ស្មើ ថារួចហើយស្ដ្រីម្នាក់នោះបានដឹកដៃគាត់សំដៅទៅកន្លែងផ្ញើម៉ូតូ ឯពីរនាក់ទៀតជិះម៉ូតូមួយគ្រឿងផ្សេងតាមពីក្រោយ ។ ពួកគេបានជិះម៉ូតូឆ្លងស្ពានថ្មថ្មីទៅខាងកើតស្ទឹងចូលក្នុង វត្ដបន្ទាយដី ។ នៅពេលនោះស្ដ្រីទាំង៣នាក់ បានលួងលោមគាត់ឱ្យដោះខ្សែដៃប្លាទីន ទំងន់២តម្លឹងកន្លះ លុយ២លានរៀល និងទូរស័ព្ទដៃមួយគ្រឿងរបស់គាត់ទៅឱ្យពួកគេ ។ ប្រភពដដែលបានរៀបរាប់ ទៀតថា ពេលគាត់ប្រមូលឱ្យរួចពួកគេនិយាយថា យើងទៅចែកគ្នានៅសារមន្ទីរខេត្ដវិញ ព្រោះនៅទីនេះមានគេមើលមកឃើញ។ ភ្លាមនោះស្ដ្រី ដែលកាន់របស់របរបានជិះម៉ូតូ២នាក់ទៅមុនបាត់ ទុកឱ្យគាត់ជិះម៉ូតូជាមួយស្ដ្រីម្នាក់ទៀត ។ លុះទៅដល់ខាងមុខផ្សារពោធិ៍សាត់ ស្ដ្រីអ្នកបើកម៉ូតូធ្វើជាខូចម៉ូតូហើយឱ្យគាត់ជិះម៉ូតូឌុបទៅ សារមន្ទីរដើម្បីចែកលុយគ្នា ។ ពេលទៅដល់អត់ឃើញស្ដ្រី២នាក់ដែលជិះម៉ូតូទៅមុននោះទេ ហើយពេលត្រឡប់មករកស្ដ្រីដែលខូចម៉ូតូនៅខាងមុខផ្សារវិញក៏អត់ឃើញ ដែរ ពេលនោះទើបដឹងថាគាត់ចាញ់ បោកគេក៏មកប្ដឹងប៉ូលិសតែម្ដង ។ ស្ដ្រីរងគ្រោះបន្ដ ទៀតថា ចាប់តាំងពីពួកគេមកខ្សឹបដាក់ត្រចៀករហូតដល់ដើរតាម ឡើងជិះម៉ូតូនិងដោះគ្រឿងអលង្ការឱ្យគេ នោះគាត់ហាក់បីដូចជាមិនដឹងអ្វីទាំងអស់ គឺគេឱ្យធ្វើអ្វីក៏ធ្វើតាមគេ លុះពេលគេចេញផុតទើបដឹងខ្លួន។ (សម្រង់អត្ថបទសារព័ត៌មាន កោះសន្តិភាព ថ្ងៃទី១៥ មិថុនា ២០១១) ល្បិចយកដុំឥដ្ឋខ្មៅដាក់ក្នុងកំប៉ុងរុំបង់ស្អិតជិតថាជាមាសតម្លៃ៣០ម៉ឺនដុល្លារ ផ្ញើទុកនឹងចៅអធិការ រួចចេញទៅបាត់ ក្រោយមកត្រឡប់មកវិញថា ជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ត្រូវការលុយព្យាបាលជំងឺ។ លុយសរុប៣ពាន់ដុល្លារ តែខ្លួនមានលុយតែ៣ពាន់ដុល្លារ សុំខ្លី១ពាន់ដុល្លារសិន ព្រោះមានមាសតម្លៃ៣០ម៉ឺនដុល្លារជាថ្នូរស្រេច។ លុះគណៈកម្មការវត្តសង្ស័យ ណាត់ជួបឲមកយកលុយ មិនព្រមមកជួប ថាឲវេរតាមធនាគារ។ (សម្រង់អត្ថបទសារព័ត៌មាន កោះសន្តិភាព) ល្បិចបោកទាំងម្ចាស់ផ្ទះជួល ទាំងក្រុមហ៊ុនយកវត្ថុមានតម្លៃអស់ ៥០០០ដុល្លារៈ មានបុរសម្នាក់មិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណមានកំពស់ទាប ពាក់វ៉ែនខ្មៅ បានកុហកថារកផ្ទះជួលដើម្បីបើកក្រុមហ៊ុន ចំការកៅស៊ូ ។ ក្រោយពីឯកភាពគ្នារួចថានឹង ចុះកុងត្រាក្នុងតំលៃ ៥០០០ដុល្លារ ក្នុង១ខែហើយ នោះ បុរសរូបនោះបានណាត់ម្ចាស់ផ្ទះថានឹងជួបគ្នាធ្វើកិច្ចសន្យានៅ ម៉ោង ៣រសៀល ថ្ងៃដដែលនោះ។ ដល់ម៉ោងណាត់ក៍ស្រាប់តែឃើញបុរសនោះ មកដល់តាមកាលកំណត់មែនដោយមាន ទាំងនាំបុរសម្នាក់និងស្រីម្នាក់មក ជាមួយផង ។ ខណៈដែលម្ចាស់ផ្ទះកំពុងជាប់រវល់ ក្នុងការសំអាតផ្ទះនោះ បុរសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណក៍នាំអ្នកដែលមកជាមួយគាត់ទាំងពីរនាក់ នោះឡើងទៅលើផ្ទះដែលប្រុងនឹងជួលនោះ ។ មួយសន្ទុះក្រោយមកក៏ចុះមកវិញតែម្នាក់ឯងដោយមានយកស្បោង និងកាបូប ដែលគេដឹងថាមានសម្ភារៈជាទូរស័ព្ទដៃម៉ាក Iphone ជាច្រើនគ្រឿងមាន តម្លៃជាង៥០០០ដុល្លារចុះមកក្រោមតែម្នាក់ឯង ។ សូមជម្រាបថាសម្ភារៈទាំង នោះគឺជារបស់តំណាងក្រុមហ៊ុនមួយផ្សេងទៀតដែលបុរសនោះនាំមកមាន គ្នា ពីរនាក់ស្រីប្រុស។ ក្រោយពីចុះពីលើផ្ទះតែម្នាក់ឯងហើយយកសម្ភារៈទាំងនោះ ចុះទៅបាត់ដោយគ្មានអ្នកណាដឹងនោះ ម្ចាស់ផ្ទះឆ្ងល់ក៍ស្រាប់តែឡើងទៅខាង លើទើបដឹងថាមនុស្សទាំងពីរនាក់ស្រីប្រុសនោះត្រូវបានបុរសមិន ស្គាល់អត្ត សញ្ញាណនោះចាក់សោរចោលហើយលួចយកសម្ភារៈទាំងនោះរត់បាត់តែ ម្តង។ ក្រោយមកម្ចាស់ផ្ទះបានធ្វើការសាកសួរបុរសស្រីប្រុសទាំងពីរនាក់ នោះទើបបាន ដឹងថាពួកគេរងការចាញ់បោកហើយ។ បុរសស្រីប្រុសទាំងពីរនាក់ដែលជា តំណាងក្រុមហ៊ុន បានរៀបរាប់ប្រាប់ឲ្យដឹងថា បុរសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណនោះ បានទៅបញ្ជាទិញរថយន្តពីក្រុមហ៊ុនរបស់គាត់ចំនួន៤ គ្រឿង ដែលមាន ការបញ្ចុះតម្លៃពិសេស ទិញឡានមួយថែមទូរស័ព្ទ I Phone ចំនួន១គ្រឿង ផងដែរ ។ បុរសស្រីប្រុសទាំងពីរនាក់ដែលជា តំណាងក្រុមហ៊ុន បានប្រាប់ទៀតថាបុរសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណនោះបានប្រាប់ពួកគាត់ ទាំងពីរថាអោយមកយកលុយនៅ ក្រុមហ៊ុនរបស់គេដែលមានទីតាំងនៅផ្ទះ គ្រោងនឹងជួលថ្មីនោះ។ តែពិតប្រាកដ នោះជាការចាញ់បោកទៅវិញ។ (អត្ថបទដោយ ម៉ៅ នរិទ្ធីយ៉ា វិទ្យុនគរវត្ត) |
មនុស្សត្រូវមានសីលធម៌ដូចម្តេចខ្លះ?
តាមន័យទូទៅ សីលធម៌សំគាល់នូវទ្រឹស្តី និងពាក្យទូន្មានទាំងឡាយណាដែលដឹកនាំទៅរកផ្លូវល្អ និងជៀសវាងផ្លូវអាក្រក់ សម្រាប់ការរស់នៅ។ តាមន័យពិសេស សីលធម៌សំគាល់ការអប់រំតាមផ្លូវចិត្តឲ្យបានប្រសើរ។ ក្នុងការរស់នៅសីលធម៌មានច្រើនយ៉ាងៈ
១. សីលធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន
- ដឹងខុសត្រូវ
- ស្គាល់ល្អស្គាល់អាក្រក់
- តាំងខ្លួនជាម្ចាស់ចិត្តរបស់ខ្លួន
- ទទួលខុសត្រូវនឹងអំពើរបស់ខ្លួន
- ក្លាហានក្នុងផ្លូវត្រូវ
២. សីលធម៌ក្នុងគ្រួសារ
- ឪពុកម្តាយចិញ្ចឹមកូនដោយពុំនឹកគិតដល់ការសងគុណតបមកវិញព្រោះជាមុខងាររបស់ឪពុកម្តាយ
- ធ្វើឲ្យមានភាពសុខដុម
- ស្រឡាញ់កូនស្មើគ្នា
- រៀបចំកូនឲ្យបានទៅជាពលរដ្ឋពេញលេញ
៣. សីលធម៌ក្នុងវិជ្ជាជីវៈ
- មនសិការការងារ
- រកស៊ីតាមសមត្ថភាព
- រកស៊ីតាមសម្មាជីវោ
- មិនរំលោភលើអ្នកតូចជាងខ្លួន
- មិនធ្វើការហួសកម្លាំងដែលនាំឲ្យឈឺឥតប្រយោជន៍
៤. សីលធម៌ក្នុងសង្គម
- មិនបែកបាក់គ្នា
- មិនមើលងាយមនុស្សផងគ្នា
- ស្រឡាញ់យុត្តិធម៌
- រាប់អានមនុស្សទូទៅ
- ទទួលស្គាល់ទុក្ខវេទនារបស់អ្នកដទៃ
- មិនឈ្លានពានអ្នកដទៃ
៥. សីលធម៌ក្នុងពិភពលោក
រួមរស់ដោយសន្តិភាពជាមួយប្រទេសដទៃ។
ស្រង់ចេញពីសៀវភៅ អត្ថាធិប្បាយទស្សនវិជ្ជា សរ សារុន ឆ្នាំ១៩៧៣
១. សីលធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន
- ដឹងខុសត្រូវ
- ស្គាល់ល្អស្គាល់អាក្រក់
- តាំងខ្លួនជាម្ចាស់ចិត្តរបស់ខ្លួន
- ទទួលខុសត្រូវនឹងអំពើរបស់ខ្លួន
- ក្លាហានក្នុងផ្លូវត្រូវ
២. សីលធម៌ក្នុងគ្រួសារ
- ឪពុកម្តាយចិញ្ចឹមកូនដោយពុំនឹកគិតដល់ការសងគុណតបមកវិញព្រោះជាមុខងាររបស់ឪពុកម្តាយ
- ធ្វើឲ្យមានភាពសុខដុម
- ស្រឡាញ់កូនស្មើគ្នា
- រៀបចំកូនឲ្យបានទៅជាពលរដ្ឋពេញលេញ
៣. សីលធម៌ក្នុងវិជ្ជាជីវៈ
- មនសិការការងារ
- រកស៊ីតាមសមត្ថភាព
- រកស៊ីតាមសម្មាជីវោ
- មិនរំលោភលើអ្នកតូចជាងខ្លួន
- មិនធ្វើការហួសកម្លាំងដែលនាំឲ្យឈឺឥតប្រយោជន៍
៤. សីលធម៌ក្នុងសង្គម
- មិនបែកបាក់គ្នា
- មិនមើលងាយមនុស្សផងគ្នា
- ស្រឡាញ់យុត្តិធម៌
- រាប់អានមនុស្សទូទៅ
- ទទួលស្គាល់ទុក្ខវេទនារបស់អ្នកដទៃ
- មិនឈ្លានពានអ្នកដទៃ
៥. សីលធម៌ក្នុងពិភពលោក
រួមរស់ដោយសន្តិភាពជាមួយប្រទេសដទៃ។
ស្រង់ចេញពីសៀវភៅ អត្ថាធិប្បាយទស្សនវិជ្ជា សរ សារុន ឆ្នាំ១៩៧៣
សីលធម៌
| |||
| កត្តាដែលធ្វើឲ្យអរិយធម៌អង្គររុងរឿង |
កត្តាមនុស្ស ឬពលកម្មមនុស្ស
- ព្រះរាជាព្រះអង្គដឹកនាំនិងបញ្ជាផ្ទាល់
- មេដឹកនាំនិងអ្នកក្រោមបង្គាប់មានសាមគ្គីភាព ឯកភាព និងមានឧត្តមគតិជាតិ
- មានប្រជាធិបតេយ្យក្នុងការដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រង
- មានទំនុកចិត្តលើអ្នកដឹកនាំ
- មានគំនិតច្នៃប្រឌិត មានការសាកល្បងដកពិសោធន៍
- គោរពលទ្ធិទេវរាជ ពុទ្ធរាជ
កត្តាភូមិសាស្ត្រ
- ដីមានជីជាតិ សំបូរសម្បត្តិធម្មជាតិ ត្រីសាច់ ព្រៃឈើ សត្វ សំបូរបែប ផ្លូវគមនាគមន៍ជើងទឹកបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម
កត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ
- កម្ពុជាគឺជាមហានគរ ជាមហាអំណាចមានទឹកដីលាតសន្ធឹងគ្របដណ្តប់មួយភាគធំនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍
- អាណាចក្រខ្មែរមានអំណាច និងឥទ្ធិពលជាប្រទេសចក្រភពមួយ មានប្រទេសមួយចំនួននាំស៊ួយសាអាករមកថ្វាយស្តេចក្រុងកម្ពុជា
សរុបមកកត្តាមនុស្សនិងពលកម្មមនុស្ស ជាកត្តាចំបងធ្វើឲ្យអរិយធម៌អង្គររុងរឿង។
វប្បធម៌ទូទៅ ដោយ បេង ហេង និង ញឹម បាក់នង សាស្រ្តាចារ្យអក្សរសាស្ត្រមនុស្សសាស្ត្រ បោះពុម្ព ឆ្នាំ១៩៩៤
សូមស្វែងយល់លំអិតបន្ថែមក្នុងសៀវភៅ អាទិទេពក្រុងអង្គរដោយ ថាត់ វ៉ាន់ផាត និង កែវ សុភុន
ទស្សនៈវិទ្យា
១- តើទស្សនវិជ្ជាជាអ្វី ?
ចំៈ- តាមទស្សនៈរបស់Pythagore: ទស្សនវិជ្ជាគឺស្នេហាគតិបណ្ឌិត ។
- តាមទស្សនៈរបស់ Socrates: ទស្សនវិជ្ជាគឺចង់បានគតិបណ្ឌិត ព្រោះមនុស្សខ្វះគតិបណ្ឌិត ។
- តាមទស្សនៈរបស់ Platon:
ទស្សនវិជ្ជាគឺជាការខិតខំដើម្បីរំដោះបញ្ញា ដើម្បីឲ្យចេញពីគុក ភាពអវិជ្ជា និង ជាការធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកសច្ចភាព។
- តាមទស្សនៈរបស់ Aristote:
ទស្សនវិជ្ជាគឺជាការគិតដែលមានគោលបំណងខ្ពស់បំផុត
ហើយ ទាក់ទងទៅនឹងសច្ចភាពនៃបទពិសោធន៍ទាំងអស់របស់ មនុស្ស។
២- តើទស្សនវិជ្ជា និង វិទ្យាសាស្ត្រ មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល គ្នានិងខុសគ្នាត្រង់ណាខ្លះ? ចូរពន្យល់ ?
ចំៈ ទស្សនវិជ្ជា និង វិទ្យាសាស្ត្រ មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល និង ខុសគ្នាដូចខាងក្រោម៖
- វិទ្យាសាស្រ្ត គឺជាអង្គពុទ្ធិដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ និង មាន លក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ។ វិទ្យាសាស្ត្រផ្តោតយកចិត្តទុកដាក់ជា សំខាន់ទៅលើរបកគំហើញ នៃសច្ចភាព ។
- ទស្សនវិជ្ជា គឺជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយ ពីព្រោះវិធីទស្សនវិជ្ជាមាន លក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និង ប្រកបដោយវិចារណញាណទៀត ផង ។
- ការខុសគ្នារវាងវិស័យទាំងពីរនេះគឺថា វិទ្យាសាស្ត្រនិមួយៗ មានកម្មវត្ថុសិក្សាតូចចង្អៀត ចំណែកទស្សនវិជ្ជាវិញ មាន កម្មវត្ថុសិក្សាធំទូលាយ ។ ទស្សនវិជ្ជាយកចិត្តទុកដាក់ទៅ លើតំលៃ និង បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្ស ហើយបញ្ចូល នូវបញ្ហាផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដូចជា ព្រលឹង យុត្តិធម៌ និង អាទិទេពជាដើម ។
៣- តើទស្សនវិជ្ជា មានមុខងារអ្វីខ្លះ ?
ចំៈ ទស្សនវិជ្ជាមានមុខងារសំខាន់បីយ៉ាងគឺ៖
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកពិនិត្យដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រមទាំងធ្វើការ រិះគន់ មូលបដិញ្ញា(ការអះអាង) និង ការសន្និដ្ឋាននៃ
វិទ្យាសាស្រ្តទាំងអស់ ។
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកធ្វើសំយោគនូវលទ្ធផលទាំងឡាយរបស់ វិទ្យាសាស្ត្រ ។
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកបង្រួបបង្រួម និង នាំវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងៗ ឲ្យមានឯកភាពគ្នា និង គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ។
៤- តើវិធីទស្សនវិជ្ជាជាអ្វី? មានប៉ុន្មានជំហាន? អ្វីខ្លះ?
ចំៈ វិធីទស្សនវិជ្ជា គឺជាវិធីមួយដែលត្រូវបានគេបង្កើតឡើង ដើម្បីធ្វើ ការឆ្លុះបញ្ចាំងបញ្ហាផ្សេងៗក្នុងគោលបំណងស្វែងរកសច្ចភាព។
មាន៧ជំហានគឺ៖
- ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហា ឬ ការកំណត់បញ្ហា
- ការប្រមូលទិន្នន័យ
- ការរៀបចំ និង វាយតម្លៃទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន
- ការស្នើឡើងជាសម្មតិកម្ម ឬ ដំណោះស្រាយ
- ការអង្កេតពិនិត្យទៅលើសម្មតិកម្ម
- ការរកឃើញនូវសច្ចភាព
- ការអនុវត្តនូវគោលការទាំងឡាយលើករណីជាក់ស្តែង ។
៥- តើវិធីសំខាន់ៗនៅសហសម័យនេះមានអ្វីខ្លះ? ចូរពន្យល់?
ចំៈ មាន៦ គឺ៖
1- អនុមានរួម៖ ជាវិចារមួយបែបដែលចេញពីភាពដោយឡែក ទៅរកភាពរួម ។
ឧទាហរណ៍ៈ
ម៉ុក ស្លាប់
ម៉ៅ ស្លាប់
ម៉ែន ស្លាប់
ម៉ុក ម៉ៅ ម៉ែន ជាមនុស្ស ។
ដូចនេះ មនុស្សទាំងអស់ត្រូវតែស្លាប់ ។
2- អនុមានញែក៖ ជាវិចារមួយបែបទៀតដែលចេញពីភាពរួម ទៅភាពដោយឡែក ។
ឧទាហរណ៍ៈ
លោហៈទាំងអស់សុទ្ធតែចំលងអគ្គិសនី។
Cu ជាលោហៈ
ដូចនេះ Cu ក៏ចំលងអគ្គិសនីដែរ ។
3- បដិសំយោគ៖ ជាដំនើរនៃការទទួលបានពុទ្ធិ តាមរយៈ បច្ចេកទេស សំនួរ ចំលើយ ។
4- វិធីវិភាគ៖ ជាការផ្តាច់អ្វីមួយឲ្យទៅជាផ្នែកៗ។ វិធីវិភាគមានពីរគឺៈ
វិភាគពិត (វិទ្យាសាស្រ្តពិត)
វីភាគក្នុងគំនិត (វិទ្យាសាស្រ្ត)
5- វិធីស្រមើស្រមៃ៖ ជាទំនោមួយដែលផ្អែកជាសំខាន់ទៅលើ អារម្មណ៍ និង សភាវគតិ ។ ការនិយមវិធីនេះច្រើនពេកនាំ ឲ្យមានកំហុសឆ្គង និង បាត់បង់ភារកិច្ចទស្សនវិជ្ជា ។
6- វិធីសហចក្ខុ៖ ជាទម្រង់ការមួយ អាស្រ័យលើមនុស្ស ពិនិត្យ លើវត្ថុមួយ ក្នុងភាពទាំងមូលរបស់វា។ វាជាវិធីទស្សនវិជ្ជា ដែលមានលក្ខណៈពិសេស ពីព្រោះវាក្តាប់អ្វីមួយតាម ទស្សនៈទូលំទូលាយ ។
៦- ចូរនិយាយអំពីវិធីដំបូងបង្អស់?
ចំៈ វិធីដំបូងបង្អស់ ដែលមនុស្សធ្លាប់បានប្រើប្រាស់គឺ វិធីចំរុះរវាង ការអង្កេតពិនិត្យ និង ការពិចារណា ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុក ជាប្រភពនៃវិធីផ្សេងៗទៀត ។ មនុស្សសម័យបុព្វកាលបានប្រើ វិធីនេះដើម្បីស្វែងរកចំណីអាហារ និង ទីជម្រករបស់ពួកគេ ។
ការអង្កេត ពិនិត្យ និង ការពិចារណា សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើពុទ្ធិដែល គេទទួលបាន តាមរយៈសរីរាង្គវិញ្ញាណរបស់មនុស្ស ។
៧- តើមនុស្សមានប្រភពមកពីណា ?
ចំៈ ប្រភពរបស់មនុស្ស៖
- ទ្រឹស្តីវិវត្តន៍៖ មនុស្សបានវិវត្តន៍មកពីបុព្វបុរសដែលមាន លក្ខណៈស្រដៀងនឹងមនុស្សដែរ(ស្វា) ។ មនុស្សបាន វិវត្តន៍បន្តិចម្តងៗនូវគ្រប់ទំរង់នៃជីវិត ។
- ទ្រឹស្តីអាទិទេព៖ មនុស្សត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះជា ម្ចាស់។ គម្ពីរគ្រិស្តសាសនា Bible បានសរសេរថា ព្រះបាន បង្កើតមនុស្សពីលំអងធូលី ហើយបានផ្លុំខ្យល់ជីវិតចូលតាម រន្ធច្រមុះរបស់មនុស្ស រួចហើយមនុស្សក៏ក្លាយជាព្រលឹង ដែលមានជីវិត ។
៨- តើសារជាតិមនុស្សត្រូវបង្ហាញឲ្យឃើញតាមទស្សនៈអ្វីខ្លះ ?
ចូរពន្យល់ ?
ចំៈ សារជាតិមនុស្សត្រូវបង្ហាញឲ្យឃើញតាមទស្សនៈ៤គឺ៖
- ទស្សនៈវិចារណញាណនិយមៈ បានចង្អុលបង្ហាញពី សមត្ថភាពរបស់មនុស្សក្នុងការដឹង និង ពិចារណា ។ វាជា គុណសម្បត្តិតែមួយគត់ ដែលគុណសម្បត្តិនេះផ្តាច់ឬញែក មនុស្សចេញពីសត្វមានជីវិតផ្សេងៗទៀត ។
- ទស្សនៈសាសនាៈ ធម្មជាតិរបស់មនុស្សមានលក្ខណៈជា ព្រះ ។ មនុស្សជាភាវៈដែលបង្កើតដោយព្រះជាម្ចាស់ ហើយបង្កើតនៅក្នុងរូបភាពជារបស់ព្រះ។
- ទស្សនៈជីវសាស្ត្រៈ មនុស្សជាទម្រង់នៃជីវិតដែលខ្ពស់ជាង គេបំផុតដែលភាវៈ និងសកម្មភាពនានារបស់គេត្រូវបាន កំណត់ដោយច្បាប់ដូចៗគ្នា ដែលច្បាប់នោះគ្រប់គ្រងលើ រូបធាតុផ្សេងៗ។ មនុស្សជាផ្នែកមួយនៃលំដាប់រូបសាស្ត្រ របស់ធម្មជាតិដូចវត្ថុផ្សេងៗទៀតដែរ មនុស្សមានទំហំ ទំងន់ រាងរៅ និង ពណ៌សំបុរ ។
- ទស្សនៈអាកប្បកិរិយានិយមៈ មនុស្សគឺជាភាវៈដែលអាច ត្រូវបានគេប្រើ អាចត្រូវបានគេបង្កើត និង អាចត្រូវបានគេ ធ្វើឲ្យអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន ដូចគ្នាទៅនឹងសត្វដទៃមួយចំនួន ទៀតដែរ ។
៩- តើមនុស្សខុសពីសត្វត្រង់ណា ?
ចំៈ មនុស្សខុសពីសត្វត្រង់៖
- មនុស្សចេះប្រើប្រាស់ភាសា
- មនុស្សចេះច្នៃប្រឌិត និង បង្កើតថ្មី
- មនុស្សជាសត្វដែលមានលក្ខណៈសង្គម និង នយោបាយ
- មនុស្សមានការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ
- មនុស្សចេះបង្កើតសោភណ្ឌភាព
- មនុស្សមានក្រមសីលធម៌
- មនុស្សមានសាសនា
១០- ចូរនិយាយអំពីទ្រឹស្តីប្រធានវិស័យ និង វត្ថុវិស័យ នៅក្នុងតម្លៃ ?
ចំៈ - ទ្រឹស្តីប្រធានវិស័យៈ បង្ហាញថា តំលៃត្រូវបានគេបង្ហាញឲ្យ ឃើញតាមរយៈមនោសញ្ចេតនា ឥរិយាបថ ឬជំនឿដែលមនុស្ស បានជួបប្រទះ ពោលគឺ អាទិភាពនៃតម្លៃគឺ អាស្រ័យទៅលើ មនុស្ស។
- ទ្រឹស្តីវត្ថុវិស័យៈ អះអាងថា តំលៃគឺជាគុណភាពពិតរបស់ វត្ថុទាំងឡាយ មានន័យថា អាទិភាពនៃតំលៃគឺ អាស្រ័យ ទៅលើវត្ថុ។
១១- ដូចម្តេចដែលហៅថា តម្លៃ? ដើម្បីឲ្យក្លាយទៅជាមនុស្សមាន តម្លៃត្រូវមានលក្ខណៈពិសេសអ្វីខ្លះ? ចូរពន្យល់?
ចំៈ និយមន័យរបស់ តម្លៃ ត្រូវបានកំណត់ដោយអ្នកប្រាជ្ញបីគឺ ៖
- Hunt : តម្លៃគឺជាកម្លាំងជម្រុញលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះអាកប្បកិរិយា ហើយវាជាមូលដ្ឋាននៃការសំរេចចិត្ត ប្រតិកម្ម និង អាកប្បកិរិយារបស់យើង ។
- Perry : តម្លៃគឺជាទំនាក់ទំនងពិសេសរវាងចំណាប់អារម្មណ៍ ជាមួយនឹងគោលបំណងដែលវាបម្រើ។
- Moore : តម្លៃគឺជាបញ្ញត្តិមួយដែលគេមិនអាចកំណត់ អត្ថន័យបាន ។
ដើម្បីក្លាយទៅជាមនុស្សមានតម្លៃត្រូវមានលក្ខណៈពិសេសពីរគឺ
- ចរិយាសម្បត្តិៈ
- វិជ្ជាសម្បត្តិៈ
១២- តើគេចែកចំណាត់ថ្នាក់នៃតម្លៃរបស់មនុស្សជាប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
ចំៈ គេចែកចំណាត់ថ្នាក់នៃតម្លៃរបស់មនុស្សជា៨គឺ៖
- តម្លៃជីវសាស្ត្រ
- តម្លៃសេដ្ឋកិច្ច
- តម្លៃខាងអារម្មណ៍
- តម្លៃសង្គម
- តម្លៃបញ្ញា
- តម្លៃសីលធម៌
- តម្លៃសោភ័ណ្ឌវិជ្ជា
- តម្លៃសាសនា
១៣- ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវសិក្សា សីលវិជ្ជា?
ចំៈ បានជាយើងត្រូវសិក្សា សីលវិជ្ជា ពីព្រោះ៖
- ការសិក្សាអំពីសីលធម៌អាចបញ្ជាក់ប្រាប់យើងនូវអំពើល្អ និង អំពើអាក្រក់ទាំងឡាយ ។
- មានសីលធម៌ ធ្វើឲ្យសង្គមមានសណ្តាប់ធ្នាប់ មានការ យោគយល់គ្នា ព្រមទាំងមានច្បាប់សម្រាប់ការប្រព្រឹត្ត ។
- ការប្រព្រឹត្តប្រកបដោយសីលធម៌ ឬ អសីលធម៌ ត្រូវបានគេ វាយតម្លៃទាំងក្នុងអតីតកាល និង បច្ចុប្បន្នកាល។
- សីលធម៌ប្រឹងប្រែងបង្ហាញមនុស្សនូវតម្លៃពិតនៃជីវិត ហើយ វាជំរុញឲ្យមនុស្សស្វែងរកតម្លៃទាំងនោះ ។
១៤- ចូរនិយាយអំពី៖
ក- ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប
ខ- អរិយសច្ចៈ
ចំៈ
ក- ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប
ព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រសូត្រ នៅថ្ងៃ សុក្រ ទី១៥ កើត ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ច ។
នៅពេលប្រសូត្របាន ៥ ថ្ងៃ មានពួកព្រាហ្មណ៍ ៨ នាក់ បានដាក់ ឈ្មោះព្រះនាមព្រះអង្គថា សិទ្ធត្ថកុមារ ។ ក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ ទាំង ៨ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ កោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ បានទាយ ថា ព្រះរាជបុត្រនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធអង្គនៅថ្ងៃអនាគត ។ កន្លងបានរយៈពេល ២ ថ្ងៃក្រោយមក ព្រះមាតាព្រះអង្គទ្រង់ ចូលទីវង្គត ។ នៅពេលព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ១៦ វស្សា ព្រះអង្គ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងពិម្ពាយសោធរា ។ ពេល ទ្រង់មានព្រះជន្មាយុ ២៩ ព្រះវស្សាទ្រង់បានលួចចេញពីក្រៅ កំផែងវាំងដើម្បីដើរកំសាន្ត ក៏ស្រាប់តែទតឃើញនូវទេពនិម្មិត្ត ដែលស្តែងអំពីឆាកជីវិតមនុស្សគឺ កើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ ដែល បណ្តាលឲ្យព្រះអង្គមានភាពភ័យរន្ធត់ជាខ្លាំង ហើយទ្រង់ក៏បាន ឃើញអ្នកបួសម្នាក់ដែលបណ្តាលឲ្យព្រះអង្គគិតថាមានតែទៅ បួសទេដែលអាចជៀសផុតពីការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ ទៅបាន ។ នៅពេលយប់កណ្តាលអធ្រាត ទ្រង់ក៏សម្រេចចិត្តលួចចាកចេញពី វាំងទៅបួសចោលក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិព្រះអង្គ ។ រយៈពេល ៦ ឆ្នាំកន្លងទៅ នៅថ្ងៃទី ១៥ កើតខែ ពិសាខ ឆ្នាំ រកា ព្រះអង្គបាន ត្រាស់ដឹងជា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ក្នុងការរកផ្លូវរំដោះទុក្ខសត្វលោក ។ នៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ មាឃ ទ្រង់បាន ដាក់អាយុសង្ខារ ។ នៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ម្សាញ់ ព្រះអង្គ បានចូលបរិនិព្វាន ក្នុង ជន្មាយុ ៨០ វស្សា ។
ខ- អរិយសច្ចៈ គីជាការពិតដ៏ប្រសើរដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ។
- ទុក្ខអរិយសច្ចៈ គឺទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ទុក្ខធំៗមានៈ ជាតិទុក្ខ ជរាទុក្ខ ព្យាធិទុក្ខ និង មរណទុក្ខ។
- សមុទយអរិយសច្ចៈ គឺហេតុនៃទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ហេតុ ដែលនាំឲ្យមានទុក្ខមាន២គឺ អវិជ្ជា និង តណ្ហា ។
- និរោធអរិយសច្ចៈ គឺការបំបាត់ទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ដើម្បី បំបាត់ទុក្ខគេត្រូវបំបាត់អវិជ្ជា និង តណ្ហា ។
- មគ្គអរិយសច្ចៈ គឺជាផ្លូវ ឬ មធ្យោបាយបំបាត់ទុកជាសេចក្តី ពិត ។ ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខត្រូវដើរតាមផ្លូវកណ្តាល (មជ្ឈឹម បដិបទា ) ។
ចំៈ- តាមទស្សនៈរបស់Pythagore: ទស្សនវិជ្ជាគឺស្នេហាគតិបណ្ឌិត ។
- តាមទស្សនៈរបស់ Socrates: ទស្សនវិជ្ជាគឺចង់បានគតិបណ្ឌិត ព្រោះមនុស្សខ្វះគតិបណ្ឌិត ។
- តាមទស្សនៈរបស់ Platon:
ទស្សនវិជ្ជាគឺជាការខិតខំដើម្បីរំដោះបញ្ញា ដើម្បីឲ្យចេញពីគុក ភាពអវិជ្ជា និង ជាការធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកសច្ចភាព។
- តាមទស្សនៈរបស់ Aristote:
ទស្សនវិជ្ជាគឺជាការគិតដែលមានគោលបំណងខ្ពស់បំផុត
ហើយ ទាក់ទងទៅនឹងសច្ចភាពនៃបទពិសោធន៍ទាំងអស់របស់ មនុស្ស។
២- តើទស្សនវិជ្ជា និង វិទ្យាសាស្ត្រ មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល គ្នានិងខុសគ្នាត្រង់ណាខ្លះ? ចូរពន្យល់ ?
ចំៈ ទស្សនវិជ្ជា និង វិទ្យាសាស្ត្រ មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល និង ខុសគ្នាដូចខាងក្រោម៖
- វិទ្យាសាស្រ្ត គឺជាអង្គពុទ្ធិដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់ និង មាន លក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ។ វិទ្យាសាស្ត្រផ្តោតយកចិត្តទុកដាក់ជា សំខាន់ទៅលើរបកគំហើញ នៃសច្ចភាព ។
- ទស្សនវិជ្ជា គឺជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយ ពីព្រោះវិធីទស្សនវិជ្ជាមាន លក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និង ប្រកបដោយវិចារណញាណទៀត ផង ។
- ការខុសគ្នារវាងវិស័យទាំងពីរនេះគឺថា វិទ្យាសាស្ត្រនិមួយៗ មានកម្មវត្ថុសិក្សាតូចចង្អៀត ចំណែកទស្សនវិជ្ជាវិញ មាន កម្មវត្ថុសិក្សាធំទូលាយ ។ ទស្សនវិជ្ជាយកចិត្តទុកដាក់ទៅ លើតំលៃ និង បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្ស ហើយបញ្ចូល នូវបញ្ហាផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដូចជា ព្រលឹង យុត្តិធម៌ និង អាទិទេពជាដើម ។
៣- តើទស្សនវិជ្ជា មានមុខងារអ្វីខ្លះ ?
ចំៈ ទស្សនវិជ្ជាមានមុខងារសំខាន់បីយ៉ាងគឺ៖
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកពិនិត្យដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រមទាំងធ្វើការ រិះគន់ មូលបដិញ្ញា(ការអះអាង) និង ការសន្និដ្ឋាននៃ
វិទ្យាសាស្រ្តទាំងអស់ ។
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកធ្វើសំយោគនូវលទ្ធផលទាំងឡាយរបស់ វិទ្យាសាស្ត្រ ។
- ទស្សនវិជ្ជា ជាអ្នកបង្រួបបង្រួម និង នាំវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងៗ ឲ្យមានឯកភាពគ្នា និង គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ។
៤- តើវិធីទស្សនវិជ្ជាជាអ្វី? មានប៉ុន្មានជំហាន? អ្វីខ្លះ?
ចំៈ វិធីទស្សនវិជ្ជា គឺជាវិធីមួយដែលត្រូវបានគេបង្កើតឡើង ដើម្បីធ្វើ ការឆ្លុះបញ្ចាំងបញ្ហាផ្សេងៗក្នុងគោលបំណងស្វែងរកសច្ចភាព។
មាន៧ជំហានគឺ៖
- ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហា ឬ ការកំណត់បញ្ហា
- ការប្រមូលទិន្នន័យ
- ការរៀបចំ និង វាយតម្លៃទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន
- ការស្នើឡើងជាសម្មតិកម្ម ឬ ដំណោះស្រាយ
- ការអង្កេតពិនិត្យទៅលើសម្មតិកម្ម
- ការរកឃើញនូវសច្ចភាព
- ការអនុវត្តនូវគោលការទាំងឡាយលើករណីជាក់ស្តែង ។
៥- តើវិធីសំខាន់ៗនៅសហសម័យនេះមានអ្វីខ្លះ? ចូរពន្យល់?
ចំៈ មាន៦ គឺ៖
1- អនុមានរួម៖ ជាវិចារមួយបែបដែលចេញពីភាពដោយឡែក ទៅរកភាពរួម ។
ឧទាហរណ៍ៈ
ម៉ុក ស្លាប់
ម៉ៅ ស្លាប់
ម៉ែន ស្លាប់
ម៉ុក ម៉ៅ ម៉ែន ជាមនុស្ស ។
ដូចនេះ មនុស្សទាំងអស់ត្រូវតែស្លាប់ ។
2- អនុមានញែក៖ ជាវិចារមួយបែបទៀតដែលចេញពីភាពរួម ទៅភាពដោយឡែក ។
ឧទាហរណ៍ៈ
លោហៈទាំងអស់សុទ្ធតែចំលងអគ្គិសនី។
Cu ជាលោហៈ
ដូចនេះ Cu ក៏ចំលងអគ្គិសនីដែរ ។
3- បដិសំយោគ៖ ជាដំនើរនៃការទទួលបានពុទ្ធិ តាមរយៈ បច្ចេកទេស សំនួរ ចំលើយ ។
4- វិធីវិភាគ៖ ជាការផ្តាច់អ្វីមួយឲ្យទៅជាផ្នែកៗ។ វិធីវិភាគមានពីរគឺៈ
វិភាគពិត (វិទ្យាសាស្រ្តពិត)
វីភាគក្នុងគំនិត (វិទ្យាសាស្រ្ត)
5- វិធីស្រមើស្រមៃ៖ ជាទំនោមួយដែលផ្អែកជាសំខាន់ទៅលើ អារម្មណ៍ និង សភាវគតិ ។ ការនិយមវិធីនេះច្រើនពេកនាំ ឲ្យមានកំហុសឆ្គង និង បាត់បង់ភារកិច្ចទស្សនវិជ្ជា ។
6- វិធីសហចក្ខុ៖ ជាទម្រង់ការមួយ អាស្រ័យលើមនុស្ស ពិនិត្យ លើវត្ថុមួយ ក្នុងភាពទាំងមូលរបស់វា។ វាជាវិធីទស្សនវិជ្ជា ដែលមានលក្ខណៈពិសេស ពីព្រោះវាក្តាប់អ្វីមួយតាម ទស្សនៈទូលំទូលាយ ។
៦- ចូរនិយាយអំពីវិធីដំបូងបង្អស់?
ចំៈ វិធីដំបូងបង្អស់ ដែលមនុស្សធ្លាប់បានប្រើប្រាស់គឺ វិធីចំរុះរវាង ការអង្កេតពិនិត្យ និង ការពិចារណា ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុក ជាប្រភពនៃវិធីផ្សេងៗទៀត ។ មនុស្សសម័យបុព្វកាលបានប្រើ វិធីនេះដើម្បីស្វែងរកចំណីអាហារ និង ទីជម្រករបស់ពួកគេ ។
ការអង្កេត ពិនិត្យ និង ការពិចារណា សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើពុទ្ធិដែល គេទទួលបាន តាមរយៈសរីរាង្គវិញ្ញាណរបស់មនុស្ស ។
៧- តើមនុស្សមានប្រភពមកពីណា ?
ចំៈ ប្រភពរបស់មនុស្ស៖
- ទ្រឹស្តីវិវត្តន៍៖ មនុស្សបានវិវត្តន៍មកពីបុព្វបុរសដែលមាន លក្ខណៈស្រដៀងនឹងមនុស្សដែរ(ស្វា) ។ មនុស្សបាន វិវត្តន៍បន្តិចម្តងៗនូវគ្រប់ទំរង់នៃជីវិត ។
- ទ្រឹស្តីអាទិទេព៖ មនុស្សត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយព្រះជា ម្ចាស់។ គម្ពីរគ្រិស្តសាសនា Bible បានសរសេរថា ព្រះបាន បង្កើតមនុស្សពីលំអងធូលី ហើយបានផ្លុំខ្យល់ជីវិតចូលតាម រន្ធច្រមុះរបស់មនុស្ស រួចហើយមនុស្សក៏ក្លាយជាព្រលឹង ដែលមានជីវិត ។
៨- តើសារជាតិមនុស្សត្រូវបង្ហាញឲ្យឃើញតាមទស្សនៈអ្វីខ្លះ ?
ចូរពន្យល់ ?
ចំៈ សារជាតិមនុស្សត្រូវបង្ហាញឲ្យឃើញតាមទស្សនៈ៤គឺ៖
- ទស្សនៈវិចារណញាណនិយមៈ បានចង្អុលបង្ហាញពី សមត្ថភាពរបស់មនុស្សក្នុងការដឹង និង ពិចារណា ។ វាជា គុណសម្បត្តិតែមួយគត់ ដែលគុណសម្បត្តិនេះផ្តាច់ឬញែក មនុស្សចេញពីសត្វមានជីវិតផ្សេងៗទៀត ។
- ទស្សនៈសាសនាៈ ធម្មជាតិរបស់មនុស្សមានលក្ខណៈជា ព្រះ ។ មនុស្សជាភាវៈដែលបង្កើតដោយព្រះជាម្ចាស់ ហើយបង្កើតនៅក្នុងរូបភាពជារបស់ព្រះ។
- ទស្សនៈជីវសាស្ត្រៈ មនុស្សជាទម្រង់នៃជីវិតដែលខ្ពស់ជាង គេបំផុតដែលភាវៈ និងសកម្មភាពនានារបស់គេត្រូវបាន កំណត់ដោយច្បាប់ដូចៗគ្នា ដែលច្បាប់នោះគ្រប់គ្រងលើ រូបធាតុផ្សេងៗ។ មនុស្សជាផ្នែកមួយនៃលំដាប់រូបសាស្ត្រ របស់ធម្មជាតិដូចវត្ថុផ្សេងៗទៀតដែរ មនុស្សមានទំហំ ទំងន់ រាងរៅ និង ពណ៌សំបុរ ។
- ទស្សនៈអាកប្បកិរិយានិយមៈ មនុស្សគឺជាភាវៈដែលអាច ត្រូវបានគេប្រើ អាចត្រូវបានគេបង្កើត និង អាចត្រូវបានគេ ធ្វើឲ្យអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន ដូចគ្នាទៅនឹងសត្វដទៃមួយចំនួន ទៀតដែរ ។
៩- តើមនុស្សខុសពីសត្វត្រង់ណា ?
ចំៈ មនុស្សខុសពីសត្វត្រង់៖
- មនុស្សចេះប្រើប្រាស់ភាសា
- មនុស្សចេះច្នៃប្រឌិត និង បង្កើតថ្មី
- មនុស្សជាសត្វដែលមានលក្ខណៈសង្គម និង នយោបាយ
- មនុស្សមានការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ
- មនុស្សចេះបង្កើតសោភណ្ឌភាព
- មនុស្សមានក្រមសីលធម៌
- មនុស្សមានសាសនា
១០- ចូរនិយាយអំពីទ្រឹស្តីប្រធានវិស័យ និង វត្ថុវិស័យ នៅក្នុងតម្លៃ ?
ចំៈ - ទ្រឹស្តីប្រធានវិស័យៈ បង្ហាញថា តំលៃត្រូវបានគេបង្ហាញឲ្យ ឃើញតាមរយៈមនោសញ្ចេតនា ឥរិយាបថ ឬជំនឿដែលមនុស្ស បានជួបប្រទះ ពោលគឺ អាទិភាពនៃតម្លៃគឺ អាស្រ័យទៅលើ មនុស្ស។
- ទ្រឹស្តីវត្ថុវិស័យៈ អះអាងថា តំលៃគឺជាគុណភាពពិតរបស់ វត្ថុទាំងឡាយ មានន័យថា អាទិភាពនៃតំលៃគឺ អាស្រ័យ ទៅលើវត្ថុ។
១១- ដូចម្តេចដែលហៅថា តម្លៃ? ដើម្បីឲ្យក្លាយទៅជាមនុស្សមាន តម្លៃត្រូវមានលក្ខណៈពិសេសអ្វីខ្លះ? ចូរពន្យល់?
ចំៈ និយមន័យរបស់ តម្លៃ ត្រូវបានកំណត់ដោយអ្នកប្រាជ្ញបីគឺ ៖
- Hunt : តម្លៃគឺជាកម្លាំងជម្រុញលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងក្លា ចំពោះអាកប្បកិរិយា ហើយវាជាមូលដ្ឋាននៃការសំរេចចិត្ត ប្រតិកម្ម និង អាកប្បកិរិយារបស់យើង ។
- Perry : តម្លៃគឺជាទំនាក់ទំនងពិសេសរវាងចំណាប់អារម្មណ៍ ជាមួយនឹងគោលបំណងដែលវាបម្រើ។
- Moore : តម្លៃគឺជាបញ្ញត្តិមួយដែលគេមិនអាចកំណត់ អត្ថន័យបាន ។
ដើម្បីក្លាយទៅជាមនុស្សមានតម្លៃត្រូវមានលក្ខណៈពិសេសពីរគឺ
- ចរិយាសម្បត្តិៈ
- វិជ្ជាសម្បត្តិៈ
១២- តើគេចែកចំណាត់ថ្នាក់នៃតម្លៃរបស់មនុស្សជាប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
ចំៈ គេចែកចំណាត់ថ្នាក់នៃតម្លៃរបស់មនុស្សជា៨គឺ៖
- តម្លៃជីវសាស្ត្រ
- តម្លៃសេដ្ឋកិច្ច
- តម្លៃខាងអារម្មណ៍
- តម្លៃសង្គម
- តម្លៃបញ្ញា
- តម្លៃសីលធម៌
- តម្លៃសោភ័ណ្ឌវិជ្ជា
- តម្លៃសាសនា
១៣- ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវសិក្សា សីលវិជ្ជា?
ចំៈ បានជាយើងត្រូវសិក្សា សីលវិជ្ជា ពីព្រោះ៖
- ការសិក្សាអំពីសីលធម៌អាចបញ្ជាក់ប្រាប់យើងនូវអំពើល្អ និង អំពើអាក្រក់ទាំងឡាយ ។
- មានសីលធម៌ ធ្វើឲ្យសង្គមមានសណ្តាប់ធ្នាប់ មានការ យោគយល់គ្នា ព្រមទាំងមានច្បាប់សម្រាប់ការប្រព្រឹត្ត ។
- ការប្រព្រឹត្តប្រកបដោយសីលធម៌ ឬ អសីលធម៌ ត្រូវបានគេ វាយតម្លៃទាំងក្នុងអតីតកាល និង បច្ចុប្បន្នកាល។
- សីលធម៌ប្រឹងប្រែងបង្ហាញមនុស្សនូវតម្លៃពិតនៃជីវិត ហើយ វាជំរុញឲ្យមនុស្សស្វែងរកតម្លៃទាំងនោះ ។
១៤- ចូរនិយាយអំពី៖
ក- ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប
ខ- អរិយសច្ចៈ
ចំៈ
ក- ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប
ព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រសូត្រ នៅថ្ងៃ សុក្រ ទី១៥ កើត ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ច ។
នៅពេលប្រសូត្របាន ៥ ថ្ងៃ មានពួកព្រាហ្មណ៍ ៨ នាក់ បានដាក់ ឈ្មោះព្រះនាមព្រះអង្គថា សិទ្ធត្ថកុមារ ។ ក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ ទាំង ៨ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ កោណ្ឌញ្ញព្រាហ្មណ៍ បានទាយ ថា ព្រះរាជបុត្រនឹងបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធអង្គនៅថ្ងៃអនាគត ។ កន្លងបានរយៈពេល ២ ថ្ងៃក្រោយមក ព្រះមាតាព្រះអង្គទ្រង់ ចូលទីវង្គត ។ នៅពេលព្រះអង្គមានព្រះជន្មាយុ ១៦ វស្សា ព្រះអង្គ ទ្រង់បានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះនាងពិម្ពាយសោធរា ។ ពេល ទ្រង់មានព្រះជន្មាយុ ២៩ ព្រះវស្សាទ្រង់បានលួចចេញពីក្រៅ កំផែងវាំងដើម្បីដើរកំសាន្ត ក៏ស្រាប់តែទតឃើញនូវទេពនិម្មិត្ត ដែលស្តែងអំពីឆាកជីវិតមនុស្សគឺ កើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ ដែល បណ្តាលឲ្យព្រះអង្គមានភាពភ័យរន្ធត់ជាខ្លាំង ហើយទ្រង់ក៏បាន ឃើញអ្នកបួសម្នាក់ដែលបណ្តាលឲ្យព្រះអង្គគិតថាមានតែទៅ បួសទេដែលអាចជៀសផុតពីការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ ទៅបាន ។ នៅពេលយប់កណ្តាលអធ្រាត ទ្រង់ក៏សម្រេចចិត្តលួចចាកចេញពី វាំងទៅបួសចោលក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិព្រះអង្គ ។ រយៈពេល ៦ ឆ្នាំកន្លងទៅ នៅថ្ងៃទី ១៥ កើតខែ ពិសាខ ឆ្នាំ រកា ព្រះអង្គបាន ត្រាស់ដឹងជា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ក្នុងការរកផ្លូវរំដោះទុក្ខសត្វលោក ។ នៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ មាឃ ទ្រង់បាន ដាក់អាយុសង្ខារ ។ នៅថ្ងៃ ១៥ កើត ខែ ពិសាខ ឆ្នាំ ម្សាញ់ ព្រះអង្គ បានចូលបរិនិព្វាន ក្នុង ជន្មាយុ ៨០ វស្សា ។
ខ- អរិយសច្ចៈ គីជាការពិតដ៏ប្រសើរដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ។
- ទុក្ខអរិយសច្ចៈ គឺទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ទុក្ខធំៗមានៈ ជាតិទុក្ខ ជរាទុក្ខ ព្យាធិទុក្ខ និង មរណទុក្ខ។
- សមុទយអរិយសច្ចៈ គឺហេតុនៃទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ហេតុ ដែលនាំឲ្យមានទុក្ខមាន២គឺ អវិជ្ជា និង តណ្ហា ។
- និរោធអរិយសច្ចៈ គឺការបំបាត់ទុក្ខជាសេចក្តីពិត។ ដើម្បី បំបាត់ទុក្ខគេត្រូវបំបាត់អវិជ្ជា និង តណ្ហា ។
- មគ្គអរិយសច្ចៈ គឺជាផ្លូវ ឬ មធ្យោបាយបំបាត់ទុកជាសេចក្តី ពិត ។ ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខត្រូវដើរតាមផ្លូវកណ្តាល (មជ្ឈឹម បដិបទា ) ។
สมัครสมาชิก:
ความคิดเห็น (Atom)
Wireless cellular phone video security solution is here adding a sense of personal protection and safety it offers you real-time video monitoring.
This technology utilizes the most powerful software applications
for remotely monitoring from ANYWHERE in the world.This is a solution that will turn any average cell phone into a high end surveillance device.
The security system brings video from video source such as USB or IP Webcam to your mobile phone. It contains both the client and server software.
You can watch your house, company, babysitter, parents, pets, etc.
You can view online snapshots from your cameras on mobile phone using any kind of ip connection from any location in the world. In case of intrusion, a real scene helps prevent false siren and cancel police dispatches to avoid the fines.Enjoy the freedom of viewing all your webcams on mobile phone anytime and from anywhere with just the touch of a button.
How does mobile security work:
You attach your camera (USB, IP camera, or Camcoder) to your home pc and install the application.The application captures video and sound from camera and sends it, as compressed media stream, to web server.
You login to this Web server from your mobile phone and view your webcam.
No particular application for your mobile phone is needed.